{"id":25955,"date":"2023-12-07T02:17:17","date_gmt":"2023-12-07T02:17:17","guid":{"rendered":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/dinh-kien-bias-trong-kinh-te-hoc-hanh-vi-la-gi-cac-dinh-kien-pho-bien-trong-dau-tu.html"},"modified":"2023-12-22T11:23:51","modified_gmt":"2023-12-22T04:23:51","slug":"dinh-kien-bias-trong-kinh-te-hoc-hanh-vi-la-gi-cac-dinh-kien-pho-bien-trong-dau-tu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/dinh-kien-bias-trong-kinh-te-hoc-hanh-vi-la-gi-cac-dinh-kien-pho-bien-trong-dau-tu.html","title":{"rendered":"\u0110\u1ecbnh ki\u1ebfn (Bias) trong kinh t\u1ebf h\u1ecdc h\u00e0nh vi l\u00e0 g\u00ec? C\u00e1c \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong \u0111\u1ea7u t\u01b0"},"content":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-body vceditor-content wi-active\" data-role=\"content\">\n<div class=\"VCSortableInPreviewMode\" type=\"Photo\" style=\"\">\n<div><\/div>\n<div class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p>H\u00ecnh minh h\u1ecda (Ngu\u1ed3n: Linkedln)<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">\u0110\u1ecbnh ki\u1ebfn (Bias)<\/font><\/h2>\n<p><b>Kh\u00e1i ni\u1ec7m<\/b><\/p>\n<p><span><b>\u0110\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/b><\/span> trong ti\u1ebfng Anh l\u00e0 <b>Bias.<\/b><\/p>\n<p><span><span><i>\u0110\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/i><\/span><\/span> l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 \u01b0a th\u00edch hay \u00fd ki\u1ebfn c\u00f3 t\u00ednh phi logic. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t nh\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u00ec c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0 l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi n\u00ean h\u1ecd c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi n\u00f3. C\u00e1c nh\u00e0 t\u00e2m l\u00ed h\u1ecdc \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t ch\u1ee5c lo\u1ea1i <i>\u0111<span><span>\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/span><\/span><\/i> v\u00e0 b\u1ea5t k\u00ec ho\u1eb7c t\u1ea5t c\u1ea3 trong s\u1ed1 ch\u00fang \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 che m\u1edd \u00f3c ph\u00e1n \u0111o\u00e1n c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0.<\/p>\n<p><b>\u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m<\/b><\/p>\n<p><span><span><i>\u0110\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/i><\/span><\/span> l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh ho\u1eb7c ni\u1ec1m tin phi l\u00ed l\u00e0m sai l\u1ec7ch\u00a0kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u01b0a ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 th\u1eadt v\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t xu h\u01b0\u1edbng b\u1ecf qua b\u1ea5t k\u00ec b\u1eb1ng ch\u1ee9ng n\u00e0o kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.<\/p>\n<p><span><span><i>\u0110\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/i><\/span><\/span> c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c ho\u1eb7c v\u00f4 th\u1ee9c. Khi c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng theo <i>\u0111<span><span>\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/span><\/span><\/i>, h\u1ecd kh\u00f4ng ti\u1ebfp thu \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng ph\u1ee7 nh\u1eadn v\u1edbi c\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>Nh\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0 th\u00f4ng minh tr\u00e1nh hai lo\u1ea1i <i>\u0111<span><span>\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/span><\/span><\/i> l\u1edbn: <span><span><i>\u0110\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/i><\/span><\/span> v\u1ec1 c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 <i>\u0111<span><span>\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/span><\/span><\/i> v\u1ec1 nh\u1eadn th\u1ee9c. Vi\u1ec7c ki\u1ec3m so\u00e1t ch\u00fang cho ph\u00e9p nh\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f4ng b\u1eb1ng d\u1ef1a tr\u00ean nh\u1eefng d\u1eef li\u1ec7u c\u00f3 s\u1eb5n.<\/p>\n<h3><b><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">C\u00e1c \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong \u0111\u1ea7u t\u01b0<\/font><\/b><\/h3>\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 t\u00e2m l\u00ed h\u1ecdc \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u1ea1i <i>\u0111<span><span>\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/span><\/span> <\/i>c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0:<\/p>\n<p>+ <span><span><i>\u0110\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/i><\/span><\/span> \u0111\u1ea1i di\u1ec7n d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh gi\u00e1 nhanh ch\u00f3ng v\u1ec1 m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng r\u00f5 r\u00e0ng c\u1ee7a n\u00f3 v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>+ B\u1ea5t h\u00f2a v\u1ec1 nh\u1eadn th\u1ee9c d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e9 tr\u00e1nh s\u1ef1 th\u1eadt kh\u00f4ng tho\u1ea3i m\u00e1i m\u00e0 m\u00e2u thu\u1eabn v\u1edbi ni\u1ec1m tin c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>+<i> \u0110\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/i>\u00a0v\u1ec1 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc s\u1edf t\u1ea1i v\u00e0<i> \u0111<span><span>\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/span><\/span><\/i> v\u1ec1 s\u1ef1 th\u00e2n thu\u1ed9c d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e9 tr\u00e1nh m\u1ecdi th\u1ee9 b\u00ean ngo\u00e0i v\u00f9ng ti\u1ec7n nghi c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>+ <span>\u0110\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/span> v\u1ec1 t\u00e2m tr\u1ea1ng, <i>\u0111<span>\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/span><\/i> l\u1ea1c quan (hay bi quan) v\u00e0<i> \u0111<span>\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/span>\u00a0<\/i>qu\u00e1 t\u1ef1 tin \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng l\u01b0u \u00fd v\u1ec1 t\u00ednh phi l\u00ed v\u00e0 qu\u00e1 c\u1ea3m x\u00fac trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>+\u00a0Hi\u1ec7u \u1ee9ng s\u1edf h\u1eefu khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh gi\u00e1 qu\u00e1 cao nh\u1eefng th\u1ee9 h\u1ecd c\u00f3 ch\u1ec9 v\u00ec h\u1ecd s\u1edf h\u1eefu ch\u00fang.<\/p>\n<p>+ <i>\u0110\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/i> v\u1ec1 tr\u1ea1ng th\u00e1i hi\u1ec7n t\u1ea1i\u00a0l\u00e0 s\u1ef1 ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p>+\u00a0Sai l\u1ec7ch \u0111i\u1ec3m tham chi\u1ebfu v\u00e0<i> \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/i> neo t\u00e2m l\u00ed l\u00e0 xu h\u01b0\u1edbng coi tr\u1ecdng m\u1ed9t th\u1ee9 so v\u1edbi m\u1ed9t th\u1ee9 kh\u00e1c h\u01a1n l\u00e0 coi tr\u1ecdng m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ed9c l\u1eadp.<\/p>\n<p>+ Qui lu\u1eadt s\u1ed1 b\u00e9 l\u00e0 s\u1ef1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o m\u1ed9t pham vi m\u1eabu qu\u00e1 nh\u1ecf \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>+ K\u1ebf to\u00e1n nh\u1eadn th\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00ed \u0111\u1ed1i v\u1edbi chi ti\u00eau v\u00e0 \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>+ Hi\u1ec7u \u1ee9ng ng\u01b0\u1ee3c v\u1ecb th\u1ebf l\u00e0 xu h\u01b0\u1edbng b\u00e1n c\u00e1c kho\u1ea3n \u0111\u1ea7u t\u01b0 \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ed1t v\u00e0 b\u00e1m v\u00e0o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thua cu\u1ed9c.<\/p>\n<p>+ <i>\u0110\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/i> g\u00e1n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 m\u1edd nh\u1ea1t trong ph\u00e1n x\u00e9t gi\u1eefa l\u1ee3i \u00edch c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 li\u00ean quan.<\/p>\n<p>+ Thay \u0111\u1ed5i s\u1edf th\u00edch r\u1ee7i ro l\u00e0 c\u0103n b\u1ec7nh c\u1ee7a con b\u1ea1c. M\u1ed9t r\u1ee7i ro nh\u1ecf (b\u1ea5t k\u1ec3 k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 g\u00ec) t\u1ea1o ra s\u1ef1 s\u1eb5n s\u00e0ng ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1ee7i ro ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1edbn.<\/p>\n<p>+<i> \u0110\u1ecbnh ki\u1ebfn <\/i>truy\u1ec1n th\u00f4ng v\u00e0 <b>\u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn<\/b> th\u00f4ng tin tr\u00ean internet th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00f4ng ph\u00ea ph\u00e1n c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn hay gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng b\u00e1o r\u1ed9ng r\u00e3i.<\/p>\n<p><i>(T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o: investopedia.com)<\/i><\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-sapo\" data-role=\"sapo\">\n                            \u0110\u1ecbnh ki\u1ebfn (ti\u1ebfng Anh: Bias) l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 \u01b0a th\u00edch hay \u00fd ki\u1ebfn c\u00f3 t\u00ednh phi logic. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t nh\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u00ec c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0 l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi n\u00ean h\u1ecd c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi n\u00f3.\n                        <\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[414],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25955"}],"collection":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25955"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25955\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25955"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25955"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25955"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}