{"id":26213,"date":"2023-12-07T02:27:44","date_gmt":"2023-12-07T02:27:44","guid":{"rendered":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/che-do-tai-phiet-plutocracy-la-gi-vi-du-ve-che-do-tai-phiet.html"},"modified":"2023-12-22T14:40:50","modified_gmt":"2023-12-22T07:40:50","slug":"che-do-tai-phiet-plutocracy-la-gi-vi-du-ve-che-do-tai-phiet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/che-do-tai-phiet-plutocracy-la-gi-vi-du-ve-che-do-tai-phiet.html","title":{"rendered":"Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e0i phi\u1ec7t (Plutocracy) l\u00e0 g\u00ec? V\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e0i phi\u1ec7t"},"content":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-body vceditor-content wi-active\" data-role=\"content\">\n<div class=\"VCSortableInPreviewMode\" type=\"Photo\" style=\"\">\n<div><\/div>\n<div class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p>H\u00ecnh minh h\u1ecda. Ngu\u1ed3n: Financial Times<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 class=\"\" style=\"position: relative; left: 0px; top: 0px;\"><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e0i phi\u1ec7t<\/font><\/h2>\n<h2 class=\"\"><span style=\"\">Kh\u00e1i ni\u1ec7m<\/span><\/h2>\n<p class=\"\"><b>Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e0i phi\u1ec7t<\/b> trong ti\u1ebfng Anh l\u00e0<b>\u00a0Plutocracy.<\/b><\/p>\n<p class=\"\"><i>Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e0i phi\u1ec7t<\/i> l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 ch\u1ecbu s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t ho\u00e0n to\u00e0n theo c\u00e1ch tr\u1ef1c ti\u1ebfp ho\u1eb7c gi\u00e1n ti\u1ebfp b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3. <i>Ch\u1ebf\u00a0\u0111\u1ed9 t\u00e0i phi\u1ec7t<\/i>\u00a0ch\u1ec9 cho ph\u00e9p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 n\u1eafm quy\u1ec1n cai tr\u1ecb, m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f4ng khai ho\u1eb7c theo t\u00f9y ho\u00e0n c\u1ea3nh, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 l\u1ee3i cho ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u.<\/p>\n<p class=\"\">T\u1eeb &#8220;plutocracy&#8221; c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb ti\u1ebfng Hy L\u1ea1p &#8220;ploutos&#8221; &#8211; gi\u00e0u c\u00f3, v\u00e0 &#8220;kratos&#8221; &#8211; quy\u1ec1n l\u1ef1c, c\u1ea7m quy\u1ec1n.<\/p>\n<p class=\"\"><i>Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e0i phi\u1ec7t<\/i> kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u00f4ng khai, c\u00f3 ch\u1ee7 \u0111\u00edch. N\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra th\u00f4ng qua vi\u1ec7c ch\u1ec9 cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u truy c\u1eadp v\u00e0o m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u00e0 t\u00e0i nguy\u00ean gi\u00e1o d\u1ee5c, v\u00e0 khi\u1ebfn cho h\u1ecd n\u1eafm gi\u1eef nhi\u1ec1u quy\u1ec1n l\u1ef1c h\u01a1n.\u00a0<\/p>\n<p class=\"\">Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 cai tr\u1ecb c\u1ee7a gi\u1edbi t\u00e0i phi\u1ec7t t\u1ea1o ra m\u1ed1i lo l\u1eafng l\u00e0 c\u00e1c tr\u1ecdng t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1c lu\u1eadt l\u1ec7 s\u1ebd b\u1ecb thu h\u1eb9p, v\u00e0 t\u1eadp trung ph\u1ee5c v\u1ee5 cho m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u, t\u1ea1o ra s\u1ef1 b\u1ea5t b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng v\u1ec1 thu nh\u1eadp v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n l\u1edbn h\u01a1n.<\/p>\n<h3 class=\"\"><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">V\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e0i phi\u1ec7t<\/font><\/h3>\n<p class=\"\"><i>Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e0i phi\u1ec7t<\/i> \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. \u0110\u1ebf ch\u1ebf La M\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c c\u1ee7a <i>ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e0i phi\u1ec7t<\/i>, trong \u0111\u00f3 m\u1ed9t Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n m\u00e0 m\u1ecdi th\u00e0nh vi\u00ean \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c t\u1ea7ng l\u1edbp qu\u00ed t\u1ed9c gi\u00e0u c\u00f3 c\u00f3 quy\u1ec1n b\u1ea7u c\u00e1c quan ch\u1ee9c ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1edbi.\u00a0<\/p>\n<p class=\"\">Trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia c\u00f3 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ee7a <i>ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e0i phi\u1ec7t<\/i>, do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u trong qu\u00e1 tr\u00ecnh b\u1ea7u c\u1eed v\u00e0 ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y.<\/p>\n<p class=\"\"><b>Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e0i phi\u1ec7t trong hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/b><\/p>\n<p class=\"\">M\u1eb7c d\u00f9 c\u00f3 nhi\u1ec1u s\u1ef1 b\u00e0n t\u00e1n v\u1ec1 kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u00e0u ngh\u00e8o \u1edf M\u1ef9, nh\u01b0ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e0i phi\u1ec7t ch\u1ec9 t\u1ed3n t\u1ea1i d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng kh\u00e1i ni\u1ec7m l\u00ed thuy\u1ebft, h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh cai tr\u1ecb th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia trong th\u1ef1c t\u1ebf.<\/p>\n<p class=\"\">Tuy nhi\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng cu\u1ed9c h\u1ecdp Qu\u1ed1c h\u1ed9i th\u1ee9 115 c\u1ee7a M\u1ef9 l\u00e0 g\u1ea7n v\u1edbi <b>ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e0i phi\u1ec7t <\/b>nh\u1ea5t, v\u1edbi vi\u1ec7c c\u1eaft gi\u1ea3m thu\u1ebf c\u00f3 l\u1ee3i cho ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3, v\u00e0 lo\u1ea1i b\u1ecf c\u00e1c qui t\u1eafc v\u00e0 qui \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u1ea3n tr\u1edf cho ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh doanh v\u00e0 ki\u1ebfm l\u1ee3i nhu\u1eadn.<\/p>\n<p class=\"\">Gi\u00e1o s\u01b0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Princeton, Martin Gilens v\u00e0 Gi\u00e1o s\u01b0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc\u00a0Northwestern Benjamin I. Page \u0111\u00e3 k\u1ebft lu\u1eadn trong m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u r\u1eb1ng &#8220;Ph\u00e2n t\u00edch \u0111a bi\u1ebfn cho th\u1ea5y gi\u1edbi ch\u00f3p bu trong kinh t\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c nh\u00f3m c\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho l\u1ee3i \u00edch kinh doanh c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u0111\u00e1ng k\u1ec3 \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 M\u1ef9, trong khi c\u00f4ng d\u00e2n b\u00ecnh t\u01b0\u1eddngv\u00e0 c\u00e1c nh\u00f3m l\u1ee3i \u00edch \u0111\u1ea1i ch\u00fang c\u00f3 \u00edt ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed9c l\u1eadp. &#8220;<\/p>\n<p style=\"display: none;\" class=\"\">\n<p class=\"\">Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u0169ng c\u00f3 k\u1ebft lu\u1eadn t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Theo nghi\u00ean c\u1ee9u  c\u1ee7a Thomas Hayes v\u00e0 Layle Scruggs, gi\u00e1o s\u01b0 khoa h\u1ecdc ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Connecticut, vi\u1ec7c t\u1eadp trung thu nh\u1eadp c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc cho m\u1ed9t s\u1ed1 \u00edt c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n\u00a0 s\u1ebd l\u00e0m gi\u1ea3m m\u1ea1nh c\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ph\u00fac l\u1ee3i x\u00e3 h\u1ed9i.\u00a0<\/p>\n<p class=\"\">H\u1ecd vi\u1ebft r\u1eb1ng: &#8220;&#8230; s\u1ef1 t\u1eadp trung thu nh\u1eadp \u1edf t\u1ea7ng l\u1edbp cao nh\u1ea5t \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean sai l\u1ec7ch, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia qu\u00e1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a h\u1ecd cho c\u00e1c cu\u1ed9c b\u1ea7u ti\u1ebfp theo&#8221;.<\/p>\n<p class=\"\">(Theo <i>investopedia)<\/i><\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-sapo\" data-role=\"sapo\">\n                            Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e0i phi\u1ec7t (ti\u1ebfng Anh: Plutocracy) l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 ch\u1ecbu s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t ho\u00e0n to\u00e0n, theo c\u00e1ch tr\u1ef1c ti\u1ebfp ho\u1eb7c gi\u00e1n ti\u1ebfp, b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3, t\u1ea1o ra v\u00e0 thi h\u00e0nh c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 l\u1ee3i cho ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u.\n                        <\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[414],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26213"}],"collection":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26213"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26213\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}