{"id":26781,"date":"2023-12-07T03:07:25","date_gmt":"2023-12-07T03:07:25","guid":{"rendered":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/tai-nguyen-co-the-tai-tao-renewable-resources-la-gi.html"},"modified":"2023-12-22T14:54:21","modified_gmt":"2023-12-22T07:54:21","slug":"tai-nguyen-co-the-tai-tao-renewable-resources-la-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/tai-nguyen-co-the-tai-tao-renewable-resources-la-gi.html","title":{"rendered":"T\u00e0i nguy\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1i t\u1ea1o (Renewable resources\ufeff) l\u00e0 g\u00ec?"},"content":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-body vceditor-content wi-active\" data-role=\"content\">\n<div class=\"VCSortableInPreviewMode\" type=\"Photo\" style=\"\">\n<div><\/div>\n<div class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p>H\u00ecnh minh h\u1ecda (Ngu\u1ed3n: slideserve)<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">T\u00e0i nguy\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1i t\u1ea1o\u00a0<\/font><\/h2>\n<p><b>Kh\u00e1i ni\u1ec7m<\/b><\/p>\n<p><b>T\u00e0i nguy\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1i t\u1ea1o<\/b> trong ti\u1ebfng Anh g\u1ecdi l\u00e0:\u00a0<b>Renewable resources.<\/b><\/p>\n<p><b>T\u00e0i nguy\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1i t\u1ea1o<\/b> nh\u01b0ng ph\u1ea3i nh\u1edd v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean sau khi s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1i sinh v\u00e0 ng\u00e0y c\u00e0ng phong ph\u00fa h\u01a1n n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ee3p l\u00ed, qu\u1ea3n l\u00ed t\u1ed1t nh\u01b0 t\u00e0i nguy\u00ean \u0111\u1ea5t, n\u01b0\u1edbc, r\u1eebng, bi\u1ec3n\u2026\u00a0<\/p>\n<p><i>(T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o:\u00a0Kinh t\u1ebf T\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, TS. L\u00ea Ng\u1ecdc Uy\u1ec3n &#8211; TS. \u0110o\u00e0n Th\u1ecb M\u1ef9 H\u1ea1nh &#8211; ThS. Ho\u00e0ng \u0110inh Th\u1ea3o Vy,\u00a0\u0110\u1ea1i H\u1ecdc M\u1edf TP. H\u1ed3 Ch\u00ed Minh)<\/i><\/p>\n<h3><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">\u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1i t\u1ea1o\u00a0<\/font><\/h3>\n<p>&#8211; Tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, t\u0103ng ho\u1eb7c gi\u1ea3m so v\u1edbi tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng ban \u0111\u1ea7u nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u0103ng qu\u00e1 s\u1ee9c ch\u1ee9a c\u1ee7a m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng.\u00a0<\/p>\n<p>&#8211; C\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb c\u1ea1n ki\u1ec7t n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00ed khai th\u00e1c h\u1ee3p l\u00ed. V\u00ed d\u1ee5, ngu\u1ed3n c\u00e1 \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 v\u00f9ng bi\u1ec3n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00ed ch\u1eb7t ch\u1ebd th\u00ec c\u00e1c ng\u01b0 d\u00e2n khai th\u00e1c t\u1ef1 do c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n khai th\u00e1c mang t\u00ednh h\u1ee7y di\u1ec7t nh\u01b0 d\u00f9ng m\u00ecn \u0111\u00e1nh c\u00e1 \u0111\u00e3 l\u00e0m ch\u1ebft kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00e1 m\u00e0 c\u1ea3 c\u00e1c sinh v\u1eadt kh\u00e1c trong v\u00f9ng.\u00a0<\/p>\n<p>&#8211; S\u1ef1 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u1ed9t lo\u00e0i ph\u1ee5 thu\u1ed9c r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u00e0o h\u1ec7 sinh th\u00e1i m\u00e0 ch\u00fang t\u1ed3n t\u1ea1i. C\u00e1c lo\u00e0i trong m\u1ed9t h\u1ec7 sinh th\u00e1i t\u00e1c \u0111\u1ed9ng qua l\u1ea1i l\u1eabn nhau ph\u1ee5c v\u1ee5 cho s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean (lo\u00e0i n\u00e0y l\u00e0 th\u1ee9c \u0103n c\u1ee7a lo\u00e0i kia). Nh\u01b0ng khi nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 t\u1ed1i \u01b0u s\u1eed d\u1ee5ng t\u00e0i nguy\u00ean ch\u00fang ta ch\u1ec9 \u00e1p d\u1ee5ng nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u00ean m\u1ed9t lo\u00e0i.\u00a0<\/p>\n<p>&#8211; C\u00e1c lo\u1ea1i t\u00e0i nguy\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1i t\u1ea1o kh\u00e1c nhau n\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng t\u1ed1i \u01b0u m\u1ed7i ngu\u1ed3n s\u1ebd kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<h3><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">M\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng v\u00e0 t\u00e0i nguy\u00ean t\u00e1i t\u1ea1o\u00a0<\/font><\/h3>\n<p>N\u0103ng su\u1ea5t b\u1ec1n v\u1eefng l\u00e0 n\u0103ng su\u1ea5t khai th\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean \u0111\u00fang b\u1eb1ng m\u1ee9c t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u00e0i nguy\u00ean \u0111\u00f3.\u00a0<\/p>\n<p>V\u00ed d\u1ee5, x\u00e9t tr\u00ean m\u1ed9t lo\u00e0i c\u00e1 v\u1edbi tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea7u n\u0103m l\u00e0 1000 con. Lo\u00e0i c\u00e1 n\u00e0y t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 l\u00e0 10% m\u1ed9t n\u0103m, ngh\u0129a l\u00e0 cu\u1ed1i n\u0103m tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a lo\u00e0i c\u00e1 n\u00e0y l\u00e0 1100 con.\u00a0<\/p>\n<p>N\u1ebfu cu\u1ed1i n\u0103m \u0111\u00f3 ch\u00fang ta thu ho\u1ea1ch 100 con c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 1000 con, n\u0103m sau c\u0169ng v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng 10%, l\u1ea1i khai th\u00e1c 100 con \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 1000 con&#8230; c\u1ee9 nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1 thu ho\u1ea1ch 100 con h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 n\u0103ng su\u1ea5t b\u1ec1n v\u1eefng. Ngh\u0129a l\u00e0 m\u1ee9c khai th\u00e1c b\u1eb1ng \u0111\u00fang m\u1ee9c t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a lo\u00e0i.\u00a0<\/p>\n<p>Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, h\u1ea7u h\u1ebft qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a 1 lo\u00e0i (c\u00e1, g\u1ed7) theo qui lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean (h\u00ecnh 1) th\u00ec l\u00fac \u0111\u1ea7u t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng nhanh d\u1ea7n \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn t\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng c\u1ef1c \u0111\u1ea1i, sau \u0111\u00f3 s\u1ed1 c\u00e1 th\u1ec3 c\u1ee7a lo\u00e0i t\u0103ng t\u1ea1o ra s\u1ef1 c\u1ea1nh tranh nhau v\u1ec1 th\u1ee9c \u0103n, n\u01a1i c\u01b0 tr\u00fa, do v\u1eady t\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a lo\u00e0i ch\u1eadm d\u1ea7n.\u00a0<\/p>\n<p>B\u1edfi v\u1eady vi\u1ec7c khai th\u00e1c t\u1ea1i \u0111\u00fang th\u1eddi \u0111i\u1ec3m t\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea1t c\u1ef1c \u0111\u1ea1i s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng cao nh\u1ea5t. T\u1ea1i \u0111\u00e2y m\u1ee9c khai th\u00e1c b\u1eb1ng m\u1ee9c t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng g\u1ecdi l\u00e0 n\u0103ng su\u1ea5t b\u1ec1n v\u1eefng c\u1ef1c \u0111\u1ea1i (MSY).\u00a0<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta c\u0169ng ph\u1ea3i ch\u00fa \u00fd r\u1eb1ng n\u1ebfu khai th\u00e1c \u1edf m\u1ee9c n\u0103ng su\u1ea5t b\u1ec1n v\u1eefng c\u1ef1c \u0111\u1ea1i MSY th\u00ec kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft kho\u1ea3ng th\u1eddi gian ph\u1ea3i l\u00e0 1 n\u0103m m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u1edbn h\u01a1n ho\u1eb7c nh\u1ecf h\u01a1n 1 n\u0103m tu\u1ef3 thu\u1ed9c t\u1eebng lo\u00e0i c\u0169ng nh\u01b0 tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o h\u1ec7 sinh th\u00e1i m\u00e0 lo\u00e0i \u0111\u00f3 t\u1ed3n t\u1ea1i.<\/p>\n<p>M\u1eb7t kh\u00e1c khi khai th\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1i t\u1ea1o t\u1ea1i m\u1ee9c n\u0103ng su\u1ea5t c\u1ef1c \u0111\u1ea1i b\u1ec1n v\u1eefng MSY \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ee3i \u00fd khai th\u00e1c nh\u01b0ng tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf vi\u1ec7c khai th\u00e1c v\u00e0 ph\u1ee5c h\u1ed3i c\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean n\u00e0y c\u00f2n ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o nhi\u1ec1u y\u1ebfu t\u1ed1 nh\u01b0:<\/p>\n<p>C\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 t\u1ef1 nhi\u00ean; c\u00e1c ti\u1ebfn b\u1ed9 khoa h\u1ecdc k\u0129 thu\u1eadt;\u00a0quy\u1ec1n s\u1edf h\u1eefu t\u00e0i nguy\u00ean\u00a0(s\u1edf h\u1eefu t\u01b0 nh\u00e2n hay s\u1edf h\u1eefu c\u00f4ng c\u1ed9ng hay t\u00e0i nguy\u00ean v\u00f4 ch\u1ee7); l\u1ee3i nhu\u1eadn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi khai th\u00e1c.<\/p>\n<div class=\"VCSortableInPreviewMode\" type=\"Photo\" style=\"\">\n<div><\/div>\n<div class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p>H\u00ecnh 1. V\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 s\u1ef1 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng m\u1ed9t lo\u00e0i c\u00e1 theo th\u1eddi gian<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><i>(T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o:\u00a0Gi\u00e1o tr\u00ecnh Kinh t\u1ebf T\u00e0i nguy\u00ean M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng,\u00a0TS. Nguy\u1ec5n V\u0103n Song &#8211; TS. V\u0169 Th\u1ecb Ph\u01b0\u01a1ng Th\u1ee5y, 2006, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc N\u00f4ng nghi\u1ec7p H\u00e0 N\u1ed9i)<\/i><\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-sapo\" data-role=\"sapo\">\n                            T\u00e0i nguy\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1i t\u1ea1o (ti\u1ebfng Anh: Renewable resources\ufeff) l\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean sau khi s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1i sinh. Theo \u0111\u00f3, ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean n\u00e0y c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 v\u1edbi vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa \u00fd.\n                        <\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[414],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26781"}],"collection":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26781"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26781\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}