{"id":27593,"date":"2023-12-07T04:39:09","date_gmt":"2023-12-07T04:39:09","guid":{"rendered":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/nguoi-thoi-coi-whistleblower-la-ai-bao-ve-nguoi-thoi-coi.html"},"modified":"2023-12-22T16:50:23","modified_gmt":"2023-12-22T09:50:23","slug":"nguoi-thoi-coi-whistleblower-la-ai-bao-ve-nguoi-thoi-coi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/nguoi-thoi-coi-whistleblower-la-ai-bao-ve-nguoi-thoi-coi.html","title":{"rendered":"Ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i c\u00f2i (Whistleblower) l\u00e0 ai? B\u1ea3o v\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i c\u00f2i"},"content":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-body vceditor-content wi-active\" data-role=\"content\">\n<figure class=\"VCSortableInPreviewMode\" type=\"Photo\" style=\"\">\n<div><\/div><figcaption class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p data-placeholder=\"[Nh\u1eadp ch\u00fa th\u00edch \u1ea3nh]\" class=\"\">H\u00ecnh minh ho\u1ea1 (Ngu\u1ed3n: advisor)<\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<h2><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">Ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i c\u00f2i<\/font><\/h2>\n<p><b>Kh\u00e1i ni\u1ec7m<\/b><\/p>\n<p><b>Ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i c\u00f2i<\/b> hay<b> Ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 gi\u00e1c<\/b>\u00a0trong ti\u1ebfng Anh \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0<b> Whistleblower.<\/b><\/p>\n<p><b>Ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i c\u00f2i <\/b>l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft v\u00e0 t\u1ed1 c\u00e1o v\u1ec1 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c. H\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 nh\u00e2n vi\u00ean, nh\u00e0 cung c\u1ea5p (Supplier), nh\u00e0 th\u1ea7u (Contractor), kh\u00e1ch h\u00e0ng ho\u1eb7c b\u1ea5t k\u00ec ai bi\u1ebft c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh doanh b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p c\u1ee7a t\u1ed5 ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>\u1ede M\u1ef9, ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i c\u00f2i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 kh\u1ecfi b\u1ecb tr\u1ea3 th\u00f9 b\u1edfi r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp b\u1edfi C\u01a1 quan Qu\u1ea3n l\u00ed An to\u00e0n v\u00e0 S\u1ee9c kh\u1ecfe Lao \u0111\u1ed9ng M\u1ef9 (Occupational Safety and Health Administration &#8211; OSHA), \u0110\u1ea1o lu\u1eadt Sarbanes-Oxley v\u00e0 \u1ee6y ban ch\u1ee9ng kho\u00e1n v\u00e0 s\u00e0n giao d\u1ecbch M\u1ef9 (Securities and Exchange Commission &#8211; SEC).\u00a0<\/p>\n<p>C\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean li\u00ean bang \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1edfi \u0110\u1ea1o lu\u1eadt B\u1ea3o v\u1ec7 Ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i c\u00f2i 1989 (Whistleblower Protection Act).<\/p>\n<h3><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">Ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a thu\u1eadt ng\u1eef<\/font><\/h3>\n<p>Thu\u1eadt ng\u1eef &#8220;Whistleblower&#8221; \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng t\u1eeb th\u1ebf k\u1ec9 19. Tuy nhi\u00ean, Palph Nader \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a thu\u1eadt ng\u1eef n\u00e0y t\u1eeb ti\u00eau c\u1ef1c sang t\u00edch c\u1ef1c, chi\u1ebfc c\u00f2i (Whistle) l\u00e0 m\u1ed9t v\u1eadt d\u1ee5ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh b\u00e1o ho\u1eb7c k\u00eau g\u1ecdi s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i (Blower) l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a ra c\u1ea3nh b\u00e1o.<\/p>\n<p>C\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch \u00edt ph\u1ed5 bi\u1ebfn h\u01a1n l\u00e0, c\u00e1c tr\u1ecdng t\u00e0i trong th\u1ec3 thao c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i c\u00f2i khi h\u1ecd c\u1ea7n c\u1ea3nh b\u00e1o \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi ch\u01a1i v\u00e0 hu\u1ea5n luy\u1ec7n vi\u00ean c\u00f3 h\u00e0nh vi ph\u1ea1m lu\u1eadt.\u00a0<\/p>\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1o v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng thu\u1eadt ng\u1eef n\u00e0y qu\u00e1 m\u1ee9c trong nh\u1eefng n\u0103m 1960 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i quan ni\u1ec7m c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang v\u1ec1 thu\u1eadt ng\u1eef n\u00e0y cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay.<\/p>\n<h3><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">B\u1ea3o v\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i c\u00f2i<\/font><\/h3>\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i c\u00f2i s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 kh\u1ecfi b\u1ecb tr\u1ea3 th\u00f9 n\u1ebfu th\u00f4ng tin h\u1ecd cung c\u1ea5p \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c nh\u1eadn l\u00e0 \u0111\u00fang. Vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 c\u1ea5m c\u00e1c c\u00f4ng ty b\u1ecb c\u00e1o th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng b\u1ea5t l\u1ee3i hay c\u00f3 h\u1ea1i v\u1edbi ph\u00f3ng vi\u1ec7c, c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ed1i kh\u00e1ng nh\u01b0 gi\u00e1ng ch\u1ee9c, ch\u1ea5m d\u1ee9t h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng lao \u0111\u1ed9ng, khi\u1ec3n tr\u00e1ch v\u00e0 c\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng tr\u1eebng ph\u1ea1t kh\u00e1c.\u00a0<\/p>\n<p>Ban h\u00e0nh c\u00e1c l\u1ec7nh c\u1ea5m c\u00e1c c\u00f4ng ty y\u00eau c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i c\u00f2i ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng c\u00e1c t\u1ed5n th\u1ea5t c\u1ee7a c\u00f4ng ty ph\u00e1t sinh trong qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111i\u1ec1u tra hay th\u1ef1c hi\u1ec7n h\u00ecnh ph\u1ea1t.<\/p>\n<h3><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i c\u00f2i n\u1ed5i ti\u1ebfng<\/font><\/h3>\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i c\u00f2i \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd nh\u1ea5t l\u00e0 W. Mark Felt mang m\u1eadt danh l\u00e0 &#8220;Deep Throat&#8221;, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ti\u1ebft l\u1ed9 c\u1ef1u t\u1ed5ng th\u1ed1ng Richard Nixon c\u00f3 li\u00ean quan t\u1edbi c\u00e1c giao d\u1ecbch b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p trong v\u1ee5 b\u00ea b\u1ed1i Watergate.\u00a0<\/p>\n<p>M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i c\u00f2i n\u1ed5i ti\u1ebfng kh\u00e1c l\u00e0 Sherron Watkins, m\u1ed9t c\u1ef1u nh\u00e2n vi\u00ean c\u1ee7a Enron, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a c\u00e1c h\u00e0nh vi k\u1ebf to\u00e1n gian l\u1eadn c\u1ee7a c\u00f4ng ty ra \u00e1nh s\u00e1ng khi\u1ebfn c\u00f4ng ty n\u00e0y ph\u1ea3i ng\u1eebng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 l\u00fac \u0110\u1ea1o lu\u1eadt Sarbanes Oxley ra \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o: Whistleblower, Investopedia)<\/i><\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-sapo\" data-role=\"sapo\">\n                            Ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i c\u00f2i (ti\u1ebfng Anh: Whistleblower) l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o v\u1ec1 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c. H\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 nh\u00e2n vi\u00ean, nh\u00e0 cung c\u1ea5p, nh\u00e0 th\u1ea7u, kh\u00e1ch h\u00e0ng ho\u1eb7c b\u1ea5t k\u00ec ai bi\u1ebft c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh doanh b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p c\u1ee7a t\u1ed5 ch\u1ee9c.\n                        <\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[416],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27593"}],"collection":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27593"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27593\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27593"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27593"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27593"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}