{"id":28234,"date":"2023-12-07T05:00:29","date_gmt":"2023-12-07T05:00:29","guid":{"rendered":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/van-hoa-kinh-te-rational-culture-cua-quinn-va-mcgrath-la-gi-dac-trung.html"},"modified":"2023-12-22T21:35:27","modified_gmt":"2023-12-22T14:35:27","slug":"van-hoa-kinh-te-rational-culture-cua-quinn-va-mcgrath-la-gi-dac-trung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/van-hoa-kinh-te-rational-culture-cua-quinn-va-mcgrath-la-gi-dac-trung.html","title":{"rendered":"V\u0103n ho\u00e1 kinh t\u1ebf (Rational Culture) c\u1ee7a Quinn v\u00e0 McGrath l\u00e0 g\u00ec? \u0110\u1eb7c tr\u01b0ng"},"content":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-body vceditor-content wi-active\" data-role=\"content\">\n<figure class=\"VCSortableInPreviewMode\" type=\"Photo\" style=\"\">\n<div><\/div><figcaption class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p data-placeholder=\"[Nh\u1eadp ch\u00fa th\u00edch \u1ea3nh]\" class=\"\">H\u00ecnh minh ho\u1ea1 (Ngu\u1ed3n: pinterest)<\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<h2><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">Va\u0306n hoa\u0301 kinh t\u00ea\u0301 c\u1ee7a Quinn va\u0300 McGrath<\/font><\/h2>\n<p><b>Kh\u00e1i ni\u1ec7m<\/b><\/p>\n<p><b>Va\u0306n hoa\u0301 kinh t\u00ea\u0301 <\/b>hay c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 <b>Va\u0306n hoa\u0301 thi\u0323 tr<span>\u01b0<\/span>\u01a1\u0300ng<\/b> trong ti\u1ebfng Anh \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0<b> Rational Culture<\/b> hay<b> Market culture.<\/b><\/p>\n<p><b>Theo va\u0306n hoa\u0301 kinh t\u00ea\u0301 c\u1ee7a Quinn va\u0300 McGrath (1985)<\/b> th\u00ec vi\u1ec7c pha\u0302n loa\u0323i va\u0306n hoa\u0301 co\u0302ng ty d\u01b0\u0323a va\u0300o \u0111\u1ea1\u0306c tru\u031bng cu\u0309a qua\u0301 tri\u0300nh trao \u0111\u00f4\u0309i tho\u0302ng tin trong t\u00f4\u0309 ch\u01b0\u0301c. Nh\u01b0\u0303ng trao \u0111\u00f4\u0309i, giao ti\u00ea\u0301p na\u0300y la\u0300 r\u00e2\u0301t c\u00e2\u0300n thi\u00ea\u0301t \u0111\u00ea\u0309 kh\u0103\u0309ng \u0111i\u0323nh vi\u0323 th\u00ea\u0301 cu\u0309a m\u00f4\u0303i ca\u0301 nha\u0302n hay t\u1ea1\u0302p th\u00ea\u0309, quy\u00ea\u0300n l\u01b0\u0323c ho\u0323 co\u0301 va\u0300 co\u0301 th\u00ea\u0309 s\u01b0\u0309 du\u0323ng, m\u01b0\u0301c \u0111\u1ecd\u0302 thoa\u0309 ma\u0303n v\u01a1\u0301i hi\u1eb9\u0302n tra\u0323ng trong t\u00f4\u0309 ch\u01b0\u0301c.\u00a0<\/p>\n<p>Nh\u01b0\u0303ng tho\u0302ng tin trao \u0111\u00f4\u0309i pha\u0309n a\u0301nh chu\u00e2\u0309n m\u01b0\u0323c ha\u0300nh vi, ni\u00ea\u0300m tin, gia\u0301 tri\u0323 u\u031bu tie\u0302n cu\u0309a ho\u0323. Chi\u0301nh vi\u0300 v\u1ea1\u0302y, chu\u0301ng co\u0301 th\u00ea\u0309 \u0111u\u031b\u01a1\u0323c coi la\u0300 m\u1ecd\u0302t tie\u0302u chi\u0301 \u0111a\u0301ng tin c\u1ea1\u0302y \u0111\u00ea\u0309 pha\u0302n bi\u1eb9\u0302t gi\u01b0\u0303a ca\u0301c t\u1ea1\u0302p th\u00ea\u0309 va\u0300 ca\u0301 nha\u0302n.\u00a0<\/p>\n<h3><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">Ph\u00e2n lo\u1ea1i v\u0103n ho\u00e1<\/font><\/h3>\n<p>Ca\u0301c ta\u0301c gia\u0309 na\u0300y cu\u0303ng chia va\u0306n hoa\u0301 co\u0302ng ty tha\u0300nh 4 da\u0323ng:\u00a0<\/p>\n<p>&#8211; Kinh t\u00ea\u0301 hay thi\u0323 tru\u031b\u01a1\u0300ng (rational hay market)<\/p>\n<p>&#8211; Tri\u00ea\u0301t <span>l\u00ed<\/span> hay \u0111\u1ea1\u0306c thu\u0300 (ideological hay adhocracy)<\/p>\n<p>&#8211; \u0110\u00f4\u0300ng thu\u1ea1\u0302n hay phu\u031b\u01a1\u0300ng h\u1ecd\u0302i (concensual hay clan)\u00a0<\/p>\n<p>&#8211; Th\u01b0\u0301 b\u1ea1\u0302c (hierarchical)<\/p>\n<p>Nh\u01b0\u0303ng \u0111\u1ea1\u0306c tru\u031bng va\u0306n hoa\u0301 na\u0300y se\u0303 th\u00ea\u0309 hi\u1eb9\u0302n ro\u0303 khi xu\u00e2\u0301t hi\u1eb9\u0302n s\u01b0\u0323 giao ti\u00ea\u0301p gi\u01b0\u0303a ca\u0301c ca\u0301 nha\u0302n hay t\u1ea1\u0302p th\u00ea\u0309 \u0111\u00ea\u0309 quy\u00ea\u0301t \u0111i\u0323nh v\u00ea\u0300 m\u1ecd\u0302t v\u00e2\u0301n \u0111\u00ea\u0300 gi\u0300 \u0111o\u0301 quan tro\u0323ng (s\u01b0\u0323 ki\u1eb9\u0302n, y\u0301 tu\u031b\u01a1\u0309ng, lu\u1ea1\u0302t l\u1eb9\u0302).<\/p>\n<h3><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">\u0110\u1eb7c tr\u01b0ng<\/font><\/h3>\n<p>Va\u0306n hoa\u0301 kinh t\u00ea\u0301 hay va\u0306n hoa\u0301 thi\u0323 tru\u031b\u01a1\u0300ng \u0111u\u031b\u01a1\u0323c thi\u00ea\u0301t l\u1ea1\u0302p \u0111\u00ea\u0309 theo \u0111u\u00f4\u0309i ca\u0301c mu\u0323c tie\u0302u na\u0306ng su\u00e2\u0301t va\u0300 hi\u1eb9\u0302u qua\u0309.\u00a0<\/p>\n<p>Trong t\u00f4\u0309 ch\u01b0\u0301c co\u0301 va\u0306n hoa\u0301 da\u0323ng na\u0300y, c\u00e2\u0301p tre\u0302n la\u0300 ngu\u031b\u01a1\u0300i \u0111o\u0301ng vai tro\u0300 quy\u00ea\u0301t \u0111i\u0323nh \u0111\u00ea\u0301n vi\u1eb9\u0302c duy tri\u0300 va\u0300 th\u01b0\u0323c thi va\u0306n hoa\u0301, quy\u00ea\u0300n l\u01b0\u0323c \u0111u\u031b\u01a1\u0323c uy\u0309 tha\u0301c phu\u0323 thu\u1ecd\u0302c va\u0300o na\u0306ng l\u01b0\u0323c cu\u0309a ho\u0323.\u00a0<\/p>\n<p>Phong ca\u0301ch la\u0303nh \u0111a\u0323o cu\u0309a da\u0323ng va\u0306n hoa\u0301 na\u0300y la\u0300 chi\u0309 \u0111a\u0323o va\u0300 t\u1ea1\u0302p trung va\u0300o vi\u1eb9\u0302c hoa\u0300n tha\u0300nh mu\u0323c tie\u0302u, ca\u0301c quy\u00ea\u0301t \u0111i\u0323nh pha\u0309i \u0111u\u031b\u01a1\u0323c thi ha\u0300nh, tinh th\u00e2\u0300n t\u01b0\u0323 gia\u0301c cu\u0309a ngu\u031b\u01a1\u0300i lao \u0111\u1ecd\u0302ng la\u0300 do \u0111u\u031b\u01a1\u0323c khi\u0301ch l\u1eb9\u0302 va\u0300 \u0111a\u0309m ba\u0309o b\u01a1\u0309i nh\u01b0\u0303ng cam k\u00ea\u0301t trong h\u01a1\u0323p \u0111\u00f4\u0300ng lao \u0111\u1ecd\u0302ng.\u00a0<\/p>\n<p>K\u00ea\u0301t qua\u0309 lao \u0111\u1ecd\u0302ng \u0111u\u031b\u01a1\u0323c \u0111a\u0301nh gia\u0301 tre\u0302n co\u031b s\u01a1\u0309 nh\u01b0\u0303ng sa\u0309n ph\u00e2\u0309m h\u01b0\u0303u hi\u0300nh, ngu\u031b\u01a1\u0300i lao \u0111\u1ecd\u0302ng \u0111u\u031b\u01a1\u0323c khi\u0301ch l\u1eb9\u0302 hoa\u0300n tha\u0300nh nh\u01b0\u0303ng k\u00ea\u0301t qua\u0309 d\u01b0\u0323 ki\u00ea\u0301n.\u00a0<\/p>\n<h3><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">\u01afu v\u00e0 nh\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m<\/font><\/h3>\n<p><b>&#8211; Nh\u01b0\u0303ng u\u031bu \u0111i\u00ea\u0309m<\/b> quan tro\u0323ng cu\u0309a da\u0323ng va\u0306n hoa\u0301 t\u00f4\u0309 ch\u01b0\u0301c na\u0300y th\u00ea\u0309 hi\u1eb9\u0302n \u01a1\u0309 s\u01b0\u0323 ha\u0306ng ha\u0301i, chuye\u0302n c\u00e2\u0300n va\u0300 nhi\u00ea\u0300u sa\u0301ng ki\u00ea\u0301n cu\u0309a ngu\u031b\u01a1\u0300i lao \u0111\u1ecd\u0302ng.\u00a0<\/p>\n<p><b>&#8211; \u0110i\u00ea\u0309m ha\u0323n ch\u00ea\u0301<\/b> chu\u0309 y\u00ea\u0301u la\u0300 \u0111o\u0302i khi to\u0309 ra <span> <\/span>qua\u0301 th\u01b0\u0323c du\u0323ng.<\/p>\n<p>Trong va\u0306n hoa\u0301 thi\u0323 tru\u031b\u01a1\u0300ng, hoa\u0300n tha\u0300nh mu\u0323c tie\u0302u va\u0300 k\u00ea\u0301t qua\u0309 co\u0302ng vi\u1eb9\u0302c \u0111u\u031b\u01a1\u0323c coi tro\u0323ng. Mo\u0323i bi\u1eb9\u0302n pha\u0301p trong qua\u0309n <span>l\u00ed<\/span> \u0111\u00ea\u0300u hu\u031b\u01a1\u0301ng t\u01a1\u0301i vi\u1eb9\u0302c khi\u0301ch l\u1eb9\u0302, tr\u01a1\u0323 giu\u0301p nha\u0302n vie\u0302n n\u00f4\u0303 l\u01b0\u0323c hoa\u0300n tha\u0300nh mu\u0323c tie\u0302u v\u01a1\u0301i k\u00ea\u0301t qua\u0309 t\u00f4\u0301t nh\u00e2\u0301t.\u00a0<\/p>\n<p>Tri\u00ea\u0301t <span>l\u00ed<\/span> vi\u0323 l\u01a1\u0323i hi\u00ea\u0309n hi\u1eb9\u0302n r\u00e2\u0301t ro\u0303 ne\u0301t. Ca\u0301c ra\u0300ng bu\u1ecd\u0302c pha\u0301p <span>l\u00ed<\/span> b\u0103\u0300ng nh\u01b0\u0303ng cam k\u00ea\u0301t chi\u0301nh th\u01b0\u0301c trong h\u01a1\u0323p \u0111\u00f4\u0300ng lao \u0111\u1ecd\u0302ng, la\u0300 d\u00e2\u0301u hi\u1eb9\u0302u \u0111i\u00ea\u0309n hi\u0300nh cu\u0309a tri\u00ea\u0301t <span>l\u00ed<\/span> \u0111a\u0323o \u0111\u01b0\u0301c ha\u0300nh vi.\u00a0<\/p>\n<p>Tuy v\u1ea1\u0302y, khi\u00ea\u0301m khuy\u00ea\u0301t cu\u0309a nh\u01b0\u0303ng tri\u00ea\u0301t <span>l\u00ed<\/span> tre\u0302n \u0111u\u031b\u01a1\u0323c la\u0300m m\u01a1\u0300 \u0111i b\u01a1\u0309i vi\u1eb9\u0302c v\u1ea1\u0302n du\u0323ng tri\u00ea\u0301t <span>l\u00ed<\/span> \u0111a\u0323o \u0111\u01b0\u0301c nha\u0302n ca\u0301ch qua vi\u1eb9\u0302c ki\u0301ch thi\u0301ch tinh th\u00e2\u0300n t\u01b0\u0323 gia\u0301c cu\u0309a ngu\u031b\u01a1\u0300i lao \u0111\u1ecd\u0302ng. Tri\u00ea\u0301t <span>l\u00ed<\/span> vi\u0323 l\u01a1\u0323i v\u00e2\u0303n la\u0300 <span> <\/span>n\u00f4\u0301t nha\u0323c chi\u0301nh.<\/p>\n<p><i>(T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o: V\u0103n ho\u00e1 Doanh nghi\u1ec7p, PGS. TS. Nguy\u00ea\u0303n Ma\u0323nh Qua\u0302n, B\u1ed9 K\u1ebf ho\u1ea1ch v\u00e0 \u0110\u1ea7u t\u01b0, 2012)<\/i><\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-sapo\" data-role=\"sapo\">\n                            Theo v\u0103n ho\u00e1 kinh t\u1ebf (ti\u1ebfng Anh: Rational Culture) c\u1ee7a Quinn v\u00e0 McGrath (1985) th\u00ec vi\u1ec7c ph\u00e2n lo\u1ea1i v\u0103n ho\u00e1 c\u00f4ng ty d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh trao \u0111\u1ed5i th\u00f4ng tin trong t\u1ed5 ch\u1ee9c.\n                        <\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[416],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28234"}],"collection":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28234"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28234\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28234"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}