{"id":29559,"date":"2023-12-07T07:42:55","date_gmt":"2023-12-07T07:42:55","guid":{"rendered":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/tri-thuc-knowledge-va-cac-bieu-hien-cua-tri-thuc.html"},"modified":"2023-12-23T06:09:47","modified_gmt":"2023-12-22T23:09:47","slug":"tri-thuc-knowledge-va-cac-bieu-hien-cua-tri-thuc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/tri-thuc-knowledge-va-cac-bieu-hien-cua-tri-thuc.html","title":{"rendered":"Tri th\u1ee9c (Knowledge) v\u00e0 c\u00e1c bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a tri th\u1ee9c"},"content":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-body vceditor-content wi-active\" data-role=\"content\">\n<div class=\"VCSortableInPreviewMode\" type=\"Photo\" style=\"\">\n<div><\/div>\n<div class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p>H\u00ecnh minh h\u1ecda. Ngu\u1ed3n: yourbooksoutlet<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">Tri th\u1ee9c (Knowledge)<\/font><\/h2>\n<p><b>Kh\u00e1i ni\u1ec7m<\/b><\/p>\n<p><b>Tri th\u1ee9c<\/b> trong ti\u1ebfng Anh l\u00e0 <b>knowledge<\/b>.<\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u tri th\u1ee9c l\u00e0 th\u00f4ng tin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u tr\u00fac h\u00f3a, ki\u1ec3m nghi\u1ec7m v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee5 th\u1ec3 t\u1ea1o ra gi\u00e1 tr\u1ecb. Tri th\u1ee9c th\u01b0\u1eddng bi\u1ec3u hi\u1ec7n trong nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee5 th\u1ec3 khi ra c\u00e1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ea7n thi\u1ebft cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi.\u00a0<\/p>\n<p>Nh\u01b0 th\u1ebf, m\u1ed9t th\u00f4ng tin gi\u00fap con ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u01b0a ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c quan ni\u1ec7m l\u00e0 tri th\u1ee9c. Th\u00f4ng tin tr\u1edf th\u00e0nh &#8220;\u0111\u1ea7u v\u00e0o&#8221; \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1p v\u00e0o n\u00e3o b\u1ed9, qua qu\u00e1 tr\u00ecnh x\u1eed l\u00ed s\u1ebd t\u1ea1o ra tri th\u1ee9c. V\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e3o b\u1ed9 c\u1ee7a m\u1ed7i c\u00e1 nh\u00e2n x\u1eed l\u00ed n\u00ean m\u1eb7c d\u00f9 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng th\u00f4ng tin \u0111\u1ea7u v\u00e0o nh\u01b0 nhau song tri th\u1ee9c c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i kh\u00e1c nhau t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o kh\u1ea3 n\u0103ng x\u1eed l\u00ed th\u00f4ng tin c\u1ee7a n\u00e3o b\u1ed9 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi.\u00a0<\/p>\n<h3><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">C\u00e1c bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a tri th\u1ee9c<\/font><\/h3>\n<p>Tri th\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t \u1edf nhi\u1ec1u g\u00f3c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau: tri th\u1ee9c ti\u1ec1m n\u0103ng, tri th\u1ee9c hi\u1ec7n v\u00e0 tri th\u1ee9c ch\u00ecm.\u00a0<\/p>\n<p><b>Tri th\u1ee9c ti\u1ec1m n\u0103ng (implicit knowledge)<\/b><\/p>\n<p>Tri th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9a d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng ng\u00f4n ng\u1eef c\u00f3 l\u1eddi ho\u1eb7c kh\u00f4ng l\u1eddi, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng (c\u1ea3 khi ghi h\u00ecnh hay th\u1ec3 hi\u1ec7n d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng truy\u1ec1n th\u00f4ng), m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi nh\u1eefng b\u1ed9 \u00f3c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o, tri th\u1ee9c g\u1eafn trong c\u00f4ng ngh\u1ec7, v\u0103n h\u00f3a, th\u1ef1c ti\u1ec5n,&#8230;<\/p>\n<p>Tri th\u1ee9c ti\u1ec1m n\u0103ng l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n tri th\u1ee9c m\u1edbi c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. Tri th\u1ee9c ti\u1ec1m n\u0103ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng trong n\u00e3o b\u1ed9 (khi \u0111\u00e3 t\u00edch l\u0169y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u1ea7n thi\u1ebft nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh) con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Tri th\u1ee9c ti\u1ec1m n\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edch l\u0169y qua qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u1ecdc t\u1eadp t\u1eeb ph\u1ed5 th\u00f4ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1eadc h\u1ecdc chuy\u00ean nghi\u1ec7p v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00f4ng qua ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><b>Tri th\u1ee9c hi\u1ec7n (explicit knowledge)<\/b><\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng tri th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch v\u00e0 m\u00e3 h\u00f3a d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng v\u0103n b\u1ea3n, t\u00e0i li\u1ec7u, \u00e2m thanh, phim, \u1ea3nh th\u00f4ng qua ng\u00f4n ng\u1eef c\u00f3 l\u1eddi ho\u1eb7c kh\u00f4ng l\u1eddi, nguy\u00ean t\u1eafc h\u1ec7 th\u1ed1ng, ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh m\u00e1y t\u00ednh, chu\u1ea9n m\u1ef1c hay c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n kh\u00e1c.\u00a0<\/p>\n<p>Nh\u1eefng tri th\u1ee9c c\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n ra ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 d\u1ec5 d\u00e0ng chuy\u1ec3n giao. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 c\u00e1c tri th\u1ee9c v\u1ec1 chuy\u00ean m\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y trong gi\u00e1o tr\u00ecnh, s\u00e1ch, b\u00e1o, t\u1ea1p ch\u00ed,&#8230; Nh\u1eefng tri th\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u tr\u00fac h\u00f3a th\u01b0\u1eddng l\u00e0 tri th\u1ee9c hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>Hi\u1ec3u nh\u01b0 th\u1ebf, kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng tri th\u1ee9c kh\u1ed5ng l\u1ed3 m\u00e0 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi t\u00edch l\u0169y \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y \u1edf c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u, \u0111\u1ec1 t\u00e0i khoa h\u1ecdc, gi\u00e1o tr\u00ecnh, b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc,&#8230; l\u00e0 tri th\u1ee9c hi\u1ec7n.<\/p>\n<p><b>Tri th\u1ee9c \u1ea9n (tacit knowledge)<\/b><\/p>\n<p>Tri th\u1ee9c \u1ea9n l\u00e0 tri th\u1ee9c m\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 th\u1ee9c. Kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ed gi\u1ea3i hay l\u1eadp lu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e1ch logic tri th\u1ee9c \u1ea9n v\u00ec tri th\u1ee9c \u1ea9n th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1eb7n k\u1ebd v\u00e0 n\u00f3 quen thu\u1ed9c, t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng v\u00e0 v\u01b0\u1ee3t qua \u00fd th\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi s\u1edf h\u1eefu n\u00f3. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0: b\u00ed quy\u1ebft, ni\u1ec1m tin, kinh nghi\u1ec7m, s\u1ef1 nh\u1ea1y c\u1ea3m trong c\u00f4ng vi\u1ec7c,&#8230;<\/p>\n<p>Tri th\u1ee9c \u1ea9n l\u00e0 nh\u1eefng tri th\u1ee9c kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u1eb7c l\u00e0 r\u1ea5t kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u00f3a trong c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n, t\u00e0i li\u1ec7u; c\u00e1c tri th\u1ee9c n\u00e0y mang t\u00ednh c\u00e1 nh\u00e2n, g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi b\u1ed1i c\u1ea3nh v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee5 th\u1ec3. R\u1ea5t kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n tri th\u1ee9c \u1ea9n tr\u00ean c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u nh\u01b0ng n\u00f3 l\u1ea1i c\u00f3 t\u00ednh v\u1eadn h\u00e0nh r\u1ea5t cao trong b\u1ed9 n\u00e3o c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng tri th\u1ee9c \u1ea9n l\u00e0 d\u1ea1ng <b>tri th\u1ee9c<\/b> n\u1eb1m trong n\u00e3o b\u1ed9 con ng\u01b0\u1eddi. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 ph\u1ea7n l\u1edbn tri th\u1ee9c b\u00ean trong m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c. Nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft th\u00ec th\u01b0\u1eddng gi\u00e1 tr\u1ecb h\u01a1n l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft ra. V\u00ec v\u1eady t\u1ea1o ra m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh h\u1ebft s\u1ee9c quan tr\u1ecdng c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c.\u00a0<\/p>\n<p>(Theo <i>Gi\u00e1o tr\u00ecnh Qu\u1ea3n tr\u1ecb kinh doanh, NXB \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Kinh t\u1ebf qu\u1ed1c d\u00e2n<\/i>)<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-sapo\" data-role=\"sapo\">\n                            Tri th\u1ee9c (ti\u1ebfng Anh: Knowledge) l\u00e0 th\u00f4ng tin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u tr\u00fac h\u00f3a, ki\u1ec3m nghi\u1ec7m v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee5 th\u1ec3 t\u1ea1o ra gi\u00e1 tr\u1ecb. C\u00f3 ba bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a tri th\u1ee9c l\u00e0: tri th\u1ee9c ti\u1ec1m n\u0103ng, tri th\u1ee9c hi\u1ec7n v\u00e0 tri th\u1ee9c \u1ea9n.\n                        <\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[416],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29559"}],"collection":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29559"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29559\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}