{"id":35527,"date":"2023-12-08T08:14:13","date_gmt":"2023-12-08T08:14:13","guid":{"rendered":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/loi-song-do-thi-urbanism-la-gi-quan-diem-ve-loi-song-do-thi.html"},"modified":"2023-12-23T21:00:32","modified_gmt":"2023-12-23T14:00:32","slug":"loi-song-do-thi-urbanism-la-gi-quan-diem-ve-loi-song-do-thi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/loi-song-do-thi-urbanism-la-gi-quan-diem-ve-loi-song-do-thi.html","title":{"rendered":"L\u1ed1i s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb (Urbanism) l\u00e0 g\u00ec? Quan \u0111i\u1ec3m v\u1ec1 l\u1ed1i s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb"},"content":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-body vceditor-content wi-active\" data-role=\"content\">\n<div class=\"VCSortableInPreviewMode\" type=\"Photo\" style=\"\">\n<div><\/div>\n<div class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p>H\u00ecnh minh h\u1ecda (Ngu\u1ed3n: flickr)<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\"><b>L\u1ed1i s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb (Urbanism)<\/b><\/font><\/p>\n<p><b>L\u1ed1i s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb<\/b> &#8211; danh t\u1eeb, trong ti\u1ebfng Anh \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0\u00a0<b>Urbanism<\/b>.<\/p>\n<p><i>L\u1ed1i s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb<\/i> l\u00e0 kh\u00e1i ni\u1ec7m d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 c\u00e1c khu\u00f4n m\u1eabu h\u00e0nh vi, \u1ee9ng x\u1eed c\u1ee7a c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n, c\u00e1c nh\u00f3m x\u00e3 h\u1ed9i trong ho\u00e0n c\u1ea3nh, \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n s\u1ed1ng, t\u00ecnh hu\u1ed1ng c\u1ee5 th\u1ec3 di\u1ec5n ra \u1edf \u0111\u00f4 th\u1ecb. C\u00e1c khu\u00f4n m\u1eabu \u1ee9ng x\u1eed \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng cho m\u1ed7i nh\u00f3m x\u00e3 h\u1ed9i nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1i g\u00ec kh\u00e1c m\u00e0 ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a.\u00a0<\/p>\n<p><i>L\u1ed1i s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb <\/i>l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1edbn trong\u00a0x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc \u0111\u00f4 th\u1ecb. N\u00f3 v\u1eeba l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00ed thuy\u1ebft, v\u1eeba l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nghi\u00ean c\u1ee9u \u1ee9ng d\u1ee5ng th\u1ef1c ti\u1ec5n.\u00a0(Theo <i>Gi\u00e1o tr\u00ecnh X\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc \u0110\u00f4 th\u1ecb, NXB \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia H\u00e0 N\u1ed9i<\/i>)<\/p>\n<h3><font style=\"line-height: 22px; font-size: 22px;\" color=\"#3d85c6\">Quan \u0111i\u1ec3m v\u1ec1 l\u1ed1i s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Chicago<\/font><\/h3>\n<p>Luis Wirth &#8211; nh\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc \u0111\u00f4 th\u1ecb ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 thu\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Chicago\u00a0t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 30 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ec9 XX \u0111\u00e3 n\u00eau \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a v\u1ec1<i> l\u1ed1i s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb <\/i>nh\u01b0 l\u00e0 c\u00e1c khu\u00f4n m\u1eabu c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 c\u1ea5u tr\u00fac x\u00e3 h\u1ed9i, \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng \u1edf c\u00e1c \u0111\u00f4 th\u1ecb v\u00e0 kh\u00e1c c\u0103n b\u1ea3n v\u1edbi v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng n\u00f4ng th\u00f4n. Nh\u1eefng \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a <i>l\u1ed1i s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb<\/i> hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i do Wirth \u0111\u01b0a ra cho \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u nh\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc xem nh\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng ph\u00e2n t\u00edch r\u1ea5t c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb.<\/p>\n<p>Theo Wirth, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u00f4 th\u1ecb ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi nhau trong c\u00e1c vai tr\u00f2 \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u1eaft r\u1eddi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i trong nh\u1eefng quan h\u1ec7 c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn to\u00e0n b\u1ed9 con ng\u01b0\u1eddi. H\u1ecd c\u00f3 nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c chuy\u00ean m\u00f4n h\u00f3a cao. Nh\u1eefng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng, vai tr\u00f2, c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ecba v\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 c\u1ef1c k\u00ec quan tr\u1ecdng. Nh\u1eefng c\u01a1 ch\u1ebf ki\u1ec3m so\u00e1t x\u00e3 h\u1ed9i ch\u00ednh th\u1ee9c l\u00e0 quan tr\u1ecdng h\u01a1n nh\u1eefng c\u01a1 ch\u1ebf kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c. C\u00e1c nh\u00f3m th\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh gi\u1eef vai tr\u00f2 k\u00e9m quan tr\u1ecdng h\u01a1n trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u1edf c\u00e1c \u0111\u00f4 th\u1ecb l\u1edbn.\u00a0<\/p>\n<p>Trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n nh\u01b0 v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u1edf c\u00e1c \u0111\u00f4 th\u1ecb c\u00f3 th\u1ec3 r\u01a1i v\u00e0o t\u00ecnh tr\u1ea1ng thi\u1ebfu chu\u1ea9n m\u1ef1c, khi h\u1ecd kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f2ng, kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u00e1c chu\u1ea9n m\u1ef1c chung v\u1ec1 m\u1ed9t h\u00e0nh vi \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, th\u1eadm ch\u00ed ch\u1ebf gi\u1ec5u v\u00e0 b\u1ecf qua n\u00f3.\u00a0<\/p>\n<p>\u0110\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb qua l\u0103ng k\u00ednh c\u1ee7a Wirth hi\u1ec7n l\u00ean nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n danh, t\u00e1ch bi\u1ec7t kh\u1ecfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xung quanh, v\u00e0 n\u1ebfu c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u0103ng t\u1ed1i \u0111a l\u1ee3i \u00edch kinh t\u1ebf c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd.\u00a0<\/p>\n<p>Nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m ti\u00eau c\u1ef1c v\u1ec1 <i>l\u1ed1i s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb<\/i> c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Chicago sau n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u00ea ph\u00e1n gay g\u1eaft. M\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ecdc gi\u1ea3 cho r\u1eb1ng nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m m\u00e0 Wirth g\u1eafn v\u1edbi<b> l\u1ed1i s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb <\/b>trong th\u1ef1c t\u1ebf ch\u1ec9 \u0111\u00fang v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u00f4 th\u1ecb l\u1edbn. M\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c l\u1ea1i nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m n\u00e0y b\u1eaft ngu\u1ed3n kh\u00f4ng nhi\u1ec1u t\u1eeb m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00f4 th\u1ecb m\u00e0 ch\u00ednh l\u00e0 t\u1eeb nh\u1eefng n\u00e9t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a l\u1ed1i s\u1ed1ng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i n\u00f3i chung. (Theo <i>Gi\u00e1o tr\u00ecnh X\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc \u0110\u00f4 th\u1ecb, NXB \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia H\u00e0 N\u1ed9i<\/i>)<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-sapo\" data-role=\"sapo\">\n                            L\u1ed1i s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb (ti\u1ebfng Anh: Urbanism) l\u00e0 kh\u00e1i ni\u1ec7m d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 c\u00e1c khu\u00f4n m\u1eabu h\u00e0nh vi, \u1ee9ng x\u1eed c\u1ee7a c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n, c\u00e1c nh\u00f3m x\u00e3 h\u1ed9i trong ho\u00e0n c\u1ea3nh, \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n s\u1ed1ng, t\u00ecnh hu\u1ed1ng c\u1ee5 th\u1ec3 di\u1ec5n ra \u1edf \u0111\u00f4 th\u1ecb.\n                        <\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[420],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35527"}],"collection":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35527"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35527\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68473,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35527\/revisions\/68473"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35527"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35527"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35527"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}