{"id":8205,"date":"2023-11-29T07:28:45","date_gmt":"2023-11-29T07:28:45","guid":{"rendered":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/lam-dung-may-tinh-computer-abuse-la-gi-dac-diem.html"},"modified":"2023-12-21T14:14:23","modified_gmt":"2023-12-21T07:14:23","slug":"lam-dung-may-tinh-computer-abuse-la-gi-dac-diem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/lam-dung-may-tinh-computer-abuse-la-gi-dac-diem.html","title":{"rendered":"L\u1ea1m d\u1ee5ng m\u00e1y t\u00ednh (Computer abuse) l\u00e0 g\u00ec? \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m"},"content":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-body vceditor-content wi-active\" data-role=\"content\">\n<div class=\"VCSortableInPreviewMode\">\n<div><\/div>\n<div class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p data-placeholder=\"[nh\u1eadp ch\u00fa th\u00edch]\">\u1ea2nh minh h\u1ecda. Ngu\u1ed3n: Electronic Frontier Foundation.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2><b><font style=\"line-height: 22px;font-size: 22px\" color=\"#3d85c6\">L\u1ea1m d\u1ee5ng m\u00e1y t\u00ednh<\/font><\/b><\/h2>\n<p><b>Kh\u00e1i ni\u1ec7m<\/b><\/p>\n<p><b>L\u1ea1m d\u1ee5ng m\u00e1y t\u00ednh<\/b> ti\u1ebfng Anh l\u00e0 <b>Computer abuse.<\/b><\/p>\n<p><b>L\u1ea1m d\u1ee5ng m\u00e1y t\u00ednh <\/b>l\u00e0 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng m\u00e1y t\u00ednh \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u00fang ho\u1eb7c b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p.\u00a0<\/p>\n<p>V\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 l\u1ea1m d\u1ee5ng m\u00e1y t\u00ednh bao g\u1ed3m s\u1eed d\u1ee5ng m\u00e1y t\u00ednh \u0111\u1ec3 l\u1ed9 th\u00f4ng tin nh\u1eadn d\u1ea1ng c\u00e1 nh\u00e2n (PII) nh\u01b0 s\u1ed1 An sinh x\u00e3 h\u1ed9i, s\u1eed d\u1ee5ng m\u00e1y t\u00ednh \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i n\u1ed9i dung trang web do ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c s\u1edf h\u1eefu, c\u1ed1 t\u00ecnh l\u00e2y nhi\u1ec5m m\u1ed9t m\u00e1y t\u00ednh virus sang c\u00e1c m\u00e1y t\u00ednh kh\u00e1c , s\u1eed d\u1ee5ng m\u00e1y t\u00ednh \u0111\u1ec3 chia s\u1ebb b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p c\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean c\u00f3 b\u1ea3n quy\u1ec1n v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t m\u00e1y t\u00ednh \u0111\u1ec3 c\u00f3 quy\u1ec1n truy c\u1eadp tr\u00e1i ph\u00e9p v\u00e0o c\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean kh\u00e1c. <\/p>\n<h3><b><font style=\"line-height: 22px;font-size: 22px\" color=\"#3d85c6\">\u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a L\u1ea1m d\u1ee5ng m\u00e1y t\u00ednh<\/font><\/b><\/h3>\n<p>T\u1ed9i ph\u1ea1m m\u00e1y t\u00ednh b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p, trong \u0111\u00f3 m\u00e1y t\u00ednh l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 ch\u00ednh, l\u00e0m ti\u00eau t\u1ed1n chi ph\u00ed c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf th\u1ebf gi\u1edbi h\u00e0ng t\u1ec9 \u0111\u00f4 la m\u1ed7i n\u0103m. L\u1ea1m d\u1ee5ng m\u00e1y t\u00ednh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ed9 t\u1ed9i ph\u1ea1m, nh\u01b0ng n\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng m\u00e1y t\u00ednh m\u1ed9t c\u00e1ch phi \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c.\u00a0<\/p>\n<p>M\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a vi\u1ec7c hack h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin bao g\u1ed3m ph\u00e1 ho\u1ea1i, \u0111\u00e1nh c\u1eafp th\u00f4ng tin c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau d\u00f9ng, gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7, ph\u00e1 ho\u1ea1i v\u00e0 chi\u1ebfn tranh m\u1ea1ng. M\u1ed9t s\u1ed1 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ph\u1ed5 bi\u1ebfn c\u1ee7a t\u1ed9i ph\u1ea1m m\u00e1y t\u00ednh bao g\u1ed3m l\u1eeba \u0111\u1ea3o v\u00e0 c\u00e0i ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i.<\/p>\n<p>Virus m\u00e1y t\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u1ed5 bi\u1ebfn. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng h\u01b0\u1edbng d\u1eabn ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c h\u00e0nh vi \u0111\u1ed9c h\u1ea1i m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00e8n c\u00e1c b\u1ea3n sao c\u1ee7a ch\u00fang v\u00e0o c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh kh\u00e1c v\u00e0 do \u0111\u00f3 lan sang c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u00e1y t\u00ednh kh\u00e1c.\u00a0<\/p>\n<p>T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 virus, ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i l\u00e0 c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh m\u00e1y t\u00ednh ho\u00e0n ch\u1ec9nh sao ch\u00e9p v\u00e0 truy\u1ec1n qua m\u1ea1ng vi\u1ec5n th\u00f4ng. Do kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e2y lan nhanh ch\u00f3ng v\u00e0 r\u1ed9ng r\u00e3i, virus v\u00e0 ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra thi\u1ec7t h\u1ea1i to l\u1edbn.\u00a0<\/p>\n<p>Thi\u1ec7t h\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 \u1edf d\u1ea1ng gi\u1ea3 m\u1ea1o v\u1eadn h\u00e0nh h\u1ec7 th\u1ed1ng, \u0111\u00e1nh c\u1eafp kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng d\u1eef li\u1ec7u l\u1edbn (v\u00ed d\u1ee5: s\u1ed1 th\u1ebb t\u00edn d\u1ee5ng), \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 vi ph\u1ea1m d\u1eef li\u1ec7u ho\u1eb7c t\u1eeb ch\u1ed1i d\u1ecbch v\u1ee5 b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u00e0m qu\u00e1 t\u1ea3i c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u1edbi h\u00e0ng lo\u1ea1t y\u00eau c\u1ea7u gi\u1ea3 m\u1ea1o.<\/p>\n<h3><b><font style=\"line-height: 22px;font-size: 22px\" color=\"#3d85c6\">\u0110\u1ea3m b\u1ea3o an to\u00e0n h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin<\/font><\/b><\/h3>\n<p>\u0110\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o v\u1eadn h\u00e0nh an to\u00e0n v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin, m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u1ea7n thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t b\u1ed9 qui tr\u00ecnh v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p c\u00f4ng ngh\u1ec7 ki\u1ec3m so\u00e1t. H\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 th\u00f4ng qua s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a b\u1ed9 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n chung v\u00e0 c\u00e1c \u1ee9ng d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>Ki\u1ec3m so\u00e1t chung \u00e1p d\u1ee5ng cho c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin trong to\u00e0n t\u1ed5 ch\u1ee9c. C\u00e1c b\u1ed9 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n chung quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p ki\u1ec3m so\u00e1t truy c\u1eadp v\u00e0o h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u00e1y t\u00ednh v\u00e0 th\u00f4ng tin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u tr\u1eef \u1edf \u0111\u00f3 ho\u1eb7c truy\u1ec1n qua m\u1ea1ng vi\u1ec5n th\u00f4ng.\u00a0<\/p>\n<p>Ki\u1ec3m so\u00e1t chung bao g\u1ed3m c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p h\u00e0nh ch\u00ednh h\u1ea1n ch\u1ebf nh\u00e2n vi\u00ean, ch\u1ec9 cho ph\u00e9p truy c\u1eadp c\u00e1c qui tr\u00ecnh li\u00ean quan tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a h\u1ecd. Do \u0111\u00f3, c\u00e1c ki\u1ec3m so\u00e1t n\u00e0y h\u1ea1n ch\u1ebf thi\u1ec7t h\u1ea1i m\u00e0 b\u1ea5t k\u00ec nh\u00e2n vi\u00ean ho\u1eb7c t\u1ed9i ph\u1ea1m m\u1ea1o danh nh\u00e2n vi\u00ean n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m.\u00a0<\/p>\n<p>C\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u00e1y t\u00ednh ch\u1ecbu l\u1ed7i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e0i \u0111\u1eb7t trong c\u00e1c m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng quan tr\u1ecdng, nh\u01b0 trong h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin b\u1ec7nh vi\u1ec7n ho\u1eb7c th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ch\u1ee9ng kho\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t v\u00e0 c\u00e1ch li c\u00e1c s\u1ef1 c\u1ed1 \u0111\u1ec3 h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng. H\u1ec7 th\u1ed1ng sao l\u01b0u, th\u01b0\u1eddng \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m t\u1eeb xa, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00edch ho\u1ea1t trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin ch\u00ednh b\u1ecb l\u1ed7i.<\/p>\n<p>Ki\u1ec3m so\u00e1t \u1ee9ng d\u1ee5ng d\u00e0nh ri\u00eang cho m\u1ed9t \u1ee9ng d\u1ee5ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 bao g\u1ed3m c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p nh\u01b0 x\u00e1c th\u1ef1c d\u1eef li\u1ec7u \u0111\u1ea7u v\u00e0o, ghi l\u1ea1i nh\u1eadt k\u00ed truy c\u1eadp v\u00e0o h\u1ec7 th\u1ed1ng, l\u01b0u tr\u1eef th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u00e1c b\u1ea3n sao c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u kh\u00e1c nhau v\u00e0 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o th\u00f4ng tin ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7y quy\u1ec1n.<\/p>\n<p> (Theo\u00a0<i>Investopedia <\/i>v\u00e0 <i>Encyclopedia Britannica<\/i>)<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"vnbcbc-sapo\" data-role=\"sapo\">\n                            L\u1ea1m d\u1ee5ng m\u00e1y t\u00ednh (ti\u1ebfng Anh: Computer abuse) l\u00e0 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng m\u00e1y t\u00ednh \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u00fang ho\u1eb7c b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p.\n                        <\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[415],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8205"}],"collection":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8205"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8205\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/masterskills.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}