Bảo trì năng suất tổng thể – TPM (Total Productive Maintenance) là một phương pháp quản lý được áp dụng đầu tiên tại Nhật Bản, sau đó được phổ biến, áp dụng rộng rãi trong các ngành sản xuất công nghiệp trên toàn thế giới. TPM (Total Productive Maintenance) là một tư duy hay phương pháp quản lý liên kết hai khái niệm Bảo dưỡng (hay còn gọi là duy trì) và Năng suất chất lượng. Phương pháp này đang được áp dụng mạnh mẽ vào công nghiệp sản xuất và công nghiệp dịch vụ.
10 mục tiêu của TPM là: (1) Đạt được 3 Không: Không Sản phẩm lỗi, Không Sự cố, Không Tai nạn; (2) Lôi cuốn toàn thể người lao động vào các hoạt động nhóm để bảo dưỡng tự giác và cải tiến thiết bị; (3) Nâng cao năng suất chất lượng và Chỉ số hiệu suất thiết bị toàn bộ (OEE); (4) Giảm thiểu chi phí sản xuất sinh ra do máy hỏng, máy dừng; (5) Giao hàng đúng hạn 100%; (6) Không để khách hàng phàn nàn; (7) Không để xảy ra tai nạn; (8) Khuyến khích các sáng kiến cải tiến của người lao động; (9) Chia sẻ kinh nghiệm; (10) Cải thiện môi trường làm việc
Các nghiên cứu trên thế giới chỉ ra rằng OEE trung bình của các nhà máy sản xuất khoảng 60%. Đối với các nhà máy được quản lý tốt theo chuẩn thế giới phải có OEE khoảng 85 % trở lên, với các yếu tố cấu thành như sau: Availability A: 90 %, Performance P: 95 % vàQuality Q: 99.99 %.
Thực tế hiện nay tại doanh nghiệp sản xuất của Việt Nam, cụ thể tại Công ty may Nhà Bè (NBC) với 1 ca sản xuất 8 tiếng, chưa tính đến thời gian nghỉ ca, thời gian dừng máy ngắn để thiết lập thông số, hay thời gian máy hỏng phải dừng để sửa chữa, thì mức độ sẵn sàng của thiết bị mới chỉ đạt A = (8/24) x 100% = 33%, hiệu suất thiết bị P đạt theo công suất thiết kế khoảng 70% vì nhiều lý do như tay nghề công nhân chưa được đảm bảo, còn nhiều lãng phí trong thao tác, quy trình vận hành, thậm chí là không dám chạy ở tốc độ/công suất thiết kế của thiết bị vì không “dám chắc” thiết bị chạy ổn định được trong thời gian dài và liên tục ở tốc độ như vậy không.và mức chất lượng sản phẩm Q đạt tỷ lệ khoảng 80%. Như vậy thì thực tế tại NBC, chỉ số: OEE = A x P x Q = 33% x 70% x 80% = 18.5%. OEE là môt trong những yếu tố quan trọng khi xem xét quyết định về việc đầu tư thiết bị công nghệ và mở rộng sản xuất hay tăng năng lực sản xuất của doanh nghiệp.
Nhận thức được vấn đề quan trọng đó, từ tháng 10 năm 2013, song song với việc thực hiện nhân rộng Lean manufacturing cho các nhà máy sản xuất, BLĐ Tổng Công ty May Nhà Bè đã quyết định thực hiện chương trình Bảo trì năng suất tổng thể TPM cho các thiết bị máy móc sản xuất. Chương trình TPM lần này tập trung vào thực hiện 03 trụ cột chính của TPM là: Bảo trì tự quản AM, Bảo trì có kế hoạch PM và Cải tiến có trọng điểm FI, tương ứng với 3 giai đoạn triển khai. Công ty đã hoàn thành giai đoạn triển khai các hoạt động bảo trì tự quản. Đối với bảo trì tự quản AM, công ty tập trung vào bước rà soát đánh giá hiện trạng ban đầu, trực quan hóa các hoạt động quản lý thiết bị cùng với tin học hóa kiểm soát các thiết bị. Ngoài ra, trong giai đoạn này, công ty cũng xây dựng thực hiện đào tạo công tác kiểm tra vệ sinh bôi trơn thiết bị cho người vận hành.
Ban Bảo trì năng suất tổng thể, gọi tắt là Ban TPM của Tổng Công ty đã được thành lập vào tháng 11 năm 2013. Ban này hoạt động trực tiếp dưới sự điều hành của Ban lãnh đạo. Ngay từ khi thành lập, Ban TPM đã đề xuất triển khai ngay “Hoạt động thẻ treo” để phát hiện những vấn đề của thiết bị máy móc và môi trường làm việc cũng như văn phòng nhà xưởng. Thực hiện tốt hoạt động thẻ treo, ghi lại những phát hiện bất thường, hỏng hóc ngăn chặn sự xuống cấp của thiết bị, duy trì thiết bị ở trạng thái ổn định, tin cậy và luôn ở trạng thái sẵn sàng hoạt động.
Thẻ treo khuyến khích mọi cán bộ công nhân viên tham gia cùng phát hiện, nhận diện và thông báo các khiếm khuyết ảnh hưởng đến điều kiện làm việc bình thường của các thiết bị/hay khu vực sản xuất, văn phòng cho bộ phân chuyên trách (bộ phận TPM). Bộ phận TPM có trách nhiệm phổ biến, hướng dẫn chi tiết cho người lao động tự thực hiện, cụ thể như trên thẻ trao có chi tiết các nội dung kèm theo chú thích để mọi người có thể xác định chính xác nhóm vấn đề mà thiết bị gặp phải.
PHÂN LOẠI KHIẾM KHUYẾT:
- Khiếm khuyết nhỏ: Người vận hành có thể tự giải quyết được khiếm khuyết phát sinh với khả năng hiện có.
- Khu vực khó thao tác: Người vận hành gặp khó khăn khi thao tác tại khu vực này;
- Nguồn gây khiếm khuyết chất lượng: Ngoài yếu tố từ thiết bị, các nguồn gây khiếm khuyết đến chất lượng như con người, nguyên vật liệu, phương pháp thực hiện;
- Vật không cần thiết: Các vật dụng không liên quan, không phục vụ cho quá trình đó;
- Thiếu điều kiện cơ bản: Thiếu, hư hại, hoặc không theo tiêu chuẩn ảnh hưởng đến điều kiện làm việc bình thường;
- Nguồn gây nhiễm bẩn: Nguồn phát sinh các yếu tố gây bẩn đến thiết bị, sản phẩm, khu vực thao tác;
- Không an toàn: Những yếu tố gây nguy hại, ảnh hưởng đến an toàn, sức khỏe…đến con người, thiết bị, khu vực.
Hiện nay, NBC mới chỉ thực hiện TPM ở giai đoạn đầu tiên đó là bảo trì tự quản AM, do đó chưa thể đánh giá được mức độ thành công của việc áp dụng TPM. Tuy nhiên, đây là hoạt động nền tảng cho phép thiết bị có thể tăng thời gian sản xuất liên tục từ 8 tiếng đến 16 tiếng mỗi ngày, tức là từ 1 ca lên 2 ca sản xuất mà vẫn đảm bảo được sự ổn định và tin cậy làm việc của thiết bị, cũng như đảm bảo về chất lượng của sản phẩm, thông số về “mức độ sẵn sàng” của thiết bị được nâng lên từ 33% thành 66%. Trong thời gian tới, NBC sẽ tiếp tục triển khai những giai đoạn tiếp theo của TPM nhằm đạt được mục tiêu chỉ số OEE của doanh nghiệp đạt 85%.
