Không có cơ cấu tổ chức nào có thể phù hợp mãi với doanh nghiệp của bạn. Với sự phát triển nhanh chóng, một mô hình cơ cấu đã hoạt động hiệu quả với 20 hay 30 năm nhưng nó sẽ không còn là sự lựa chọn tốt nhất cho tổ chức đó nữa khi mà quy mô đã khác đi nhiều. Vì thế, việc lựa chọn một tổ chức có cơ cấu chặt chẽ và phù hợp sẽ giúp cho doanh nghiệp đủ ổn định để thực hiện chiến lược thành công và đảm bảo duy trì lợi thế cạnh trên trên thị trường.
Những loại hình cơ cấu nào được áp dụng rộng rãi? Hãy cùng Masterskills tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé!
Một tổ chức sẽ vận hành hiệu quả nếu nhân viên của doanh nghiệp nắm rõ được quy trình làm việc của công ty cũng như vai trò trách nhiệm của họ. Việc thiết lập một cơ cấu tổ chức mạnh mẽ sẽ giúp doanh nghiệp vận hành trơn tru và mượt mà hơn rất nhiều.
4 mô hình cơ cấu tổ chức phổ biến của doanh nghiệp
1.Cơ cấu tổ chức theo chức năng
Cơ cấu tổ chức theo chức năng là loại cơ cấu phổ biến nhất hiện nay trong số các doanh nghiệp. Với loại cơ cấu tổ chức công ty này, nhân viên và công việc được phân chia dựa truyên chuyên môn và nghiệp vụ. Từng chức năng quản lý được chia tách riêng và do một bộ phận/ phòng ban đảm nhận. Những nhân viên là người am hiểu chuyên môn và thành thạo nghiệp vụ trong phạm vi của mình.
Với cơ cấu tổ chức theo chức năng, mỗi quản lý sẽ là một chuyên gia trong lĩnh vực của mình, các cá nhân hoạt động trong cùng một chức năng được tạo thành một đội nhóm/phòng ban thành một đơn vị cơ cấu. Vì vậy chuyên môn hoá hoàn toàn là một phần cơ cấu của tổ chức theo chức năng.
Ưu điểm:
Nhược điểm:
Frederick Winslow Taylor, cha đẻ của Thuyết quản lý theo khoa học là người đã thiết kế ra cơ cấu tổ chức theo chức năng. Loại hình cơ cấu tổ chức theo chức năng chỉ phát huy hiệu quả tối đa ở những doanh nghiệp khi mà người lãnh đạo là đối tượng ra quyết định chính (tính tập quyền) và giữa các phòng ban chức năng ít có mục tiêu chung.
Masterskills gợi ý: 4 loại hình văn hóa doanh nghiệp phổ biến
Mô hình này thường được hầu hết nhiều doanh nghiệp sử dụng trong một giai đoạn phát triển cụ thể khi quy mô tổ chức vừa và nhỏ, hoạt động đơn lĩnh vực, sản phẩm và thị trường.
Các công ty khởi nghiệp tập trung vào một sản phẩm hay dịch vụ duy nhất phù hợp với cơ cấu tổ chức theo chức năng. Đặc biệt nó hoạt động tốt hơn trong một môi trường ổn định khi mà doanh nghiệp không cần thay đổi hay cập nhật nhiều.
2. Cơ cấu tổ chức công ty theo địa lý
Cơ cấu tổ chức theo địa lý là cơ cấu khi mà những hoạt động trong một khu vực nhất định hợp thành nhóm và giao cho một nhà quản lý. Các tổ chức thường sử dụng mô hình tổ chức bộ phận theo địa dư khi tiến hành các hoạt động giống nhau ở các khu vực địa lý khác nhau. Nhiều cơ quan nhà nước như cơ quan thuế, toà án, bưu điện,… áp dụng hình thức này nhằm cung cấp những dịch vụ giống nhau, đồng thời ở mọi nơi trong cả nước.
Ưu điểm:
Nhược điểm:
Tham khảo: Vì sao doanh nghiệp cần xây dựng sơ đồ tổ chức
3. Cơ cấu tổ chức doanh nghiệp theo ma trận
Cơ cấu tổ chức theo ma trận là sự kết hợp giữa nhiều cơ cấu tổ chức bộ phận khác nhau. Với cơ cấu tổ chức này, các nhà quản lý theo chức năng và theo sản phẩm đều có vị thế ngang nhau. Những người này chịu trách nhiệm báo cáo cho cùng một cấp lãnh đạo và có quyền ra quyết định thuộc về lĩnh vực, chuyên mục mà họ phụ trách.
Cơ cấu tổ chức ma trận hoạt động và vận hành dựa trên hệ thống quyền hạn và hỗ trợ đa chiều. Thông tin được truyền đạt và luân chuyển theo chiều dọc (chức năng hoạt động) và chiều ngang (sản phẩm hay cơ sở hoạt động). Cơ cấu tổ chức ma trận thường được sử dụng trong quản lý dự án.
Ưu điểm:
Nhược điểm:
Cơ cấu tổ chức theo thiết kế ma trận xuất hiện đầu tiên trong ngành hàng không của các tập đoàn lớn như: Lockheed, General Dynamics. Trước đó, những công ty này vẫn đang sử dụng mô hình tổ chức phân cấp duy nhất. Những công ty hàng không xây dựng cơ cấu tổ chức này vì mỗi nhiệm vụ, dự án quan trọng có yêu cầu tình huống và kỹ thuật riêng, các cách thức tổ chức đơn thuần theo phòng ban không thể giải quyết được hiệu quả công việc.
Điểm đặc biệt của cấu trúc tổ chức là nó cung cấp tính linh hoạt và khả năng ra quyết định cân bằng hơn bởi có hai chuỗi lệnh thay vì chỉ có một. Khi thực hiện một dự án, sẽ được giám sát bởi nhiều ngành kinh doanh tạo cơ hội cho các bộ phận trong tổ chức chia sẻ nguồn lực và giao tiếp cởi mở hơn.
Hiện nay có nhiều tập đoàn lớn, công ty nổi tiếng ứng dụng cơ cấu tổ chức theo dạng ma trận, chẳng hạn như General Electric, Bechtech, Citibank, Dow Chemical, Shell Oil, Texas Instruments, TRW,…
4. Cơ cấu tổ chức phẳng trong công ty
Trong quản trị doanh nghiệp, cơ cấu tổ chức phẳng là loại mô hình cơ cấu tổ chức được áp dụng chủ yếu bởi các doanh nghiệp quy mô nhỏ và công ty khởi nghiệp trong giai đoạn đầu của họ. Với cấu trúc này, nhiều cấp quản lý cấp trung bị loại bỏ, điều này cho phép nhân viên tham gia trực tiếp vào quá trình ra quyết định, giúp việc này diễn ra nhanh chóng và độc lập.
Đối với các công ty lớn với nhiều dự án và nhân viên, gần như không thể sử dụng mô hình này. Với những công ty áp dụng hình thứ cơ cấu tổ chức phẳng thường không có chức danh công việc cụ thể, mọi người đều bình đẳng với nhau. Những doanh nghiệp theo mô hình cơ cấu phẳng còn được gọi là tổ chức tự quản lý.
Ưu điểm:
Hạn chế:
Cơ cấu tổ chức phẳng phù hợp với các công ty nhỏ, start-up và phát huy hiệu quả nhất khi đội ngũ nhân viên của tổ chức có sự gắn kết chặt chẽ. Các nền tảng, công cụ quản lý công việc với chức năng giám sát vận hành, kiểm soát tiến độ rất hữu ích trong các doanh nghiệp áp dụng mô hình tổ chức phẳng.
Với một số ưu điểm và nhược điểm mà Masterskills đã cung cấp có thể sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan hơn để thiết kế được cơ cấu tổ chức phù hợp với doanh nghiệp của mình. Từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức thích nghi nhanh với môi trường, nâng cao năng lực hoạt động và khả năng cạnh tranh của tổ chức.
Với Masterskills – Công cụ giao tiếp đội nhóm và quản lý công việc toàn diện, khi sử dụng tính năng Sơ đồ tổ chức, ban lãnh đạo có cái nhìn tổng quan về cách tổ chức của doanh nghiệp.
Một sơ đồ tổ chức doanh nghiệp hoàn chỉnh sẽ giúp đội ngũ làm rõ vai trò của mình và hỗ trợ người dùng xem danh sách những người thuộc một nhóm bộ phận cụ thể khi cần tra cứu. Người quản lý cũng nắm rõ các thông tin của từng phòng ban, bộ phận cụ thể.
Ngoài ra các thành viên sẽ thấy cấu trúc và hệ thống thứ bậc nội bộ trong doanh nghiệp mình. Không chỉ vậy, nhân sự mới còn nhìn thấy được tổng quan về phòng ban của mình, gồm có những ai, ai đang là quản lý chính và lộ trình thăng tiến theo sơ đồ nội bộ ra sao… Tham khảo: Mô hình quản trị nhân sự hiệu quả trong doanh nghiệp
Bên cạnh đó, Masterskills còn mang đến giải pháp cho các nhà lãnh đạo với công cụ all-in-one thúc đẩy hiệu suất làm việc nhân viên lên tới 89%.
Giao việc thông minh, giúp nâng cao hiệu suất công việc.
Giao tiếp và kết nối tổ chức hiệu quả.
Masterskills là sản phẩm của công ty Cổ phần Công nghệ Masterskills, trực thuộc tập đoàn Công nghệ G-Group. Masterskills đã được hơn 100 doanh nghiệp, tập đoàn lớn tin tưởng sử dụng như: F88, Yody, Beatvn, HSV Group, TechZones, Vitto… ứng dụng vào xây dựng cơ cấu tổ chức công ty doanh nghiệp của mình.
