(Hình minh họa: Abbreviations)
Quĩ đầu tư LTCM
Khái niệm
LTCM là viết tắt của Long-Term Capital Management (tạm dịch là Quản lí vốn dài hạn).
Long-Term Capital Management là một quĩ phòng hộ lớn được lãnh đạo bởi các nhà kinh tế từng đoạt giải thưởng Nobel và các thương nhân nổi tiếng ở Phố Wall.
Được thành lập vào năm 1994, công ty thu hút hơn 1 tỉ USD vốn đầu tư, với lời hứa hẹn về một chiến lược kinh doanh chênh lệch giá (Arbitrage), có thể tận dụng lợi thế của những thay đổi tạm thời trong hành vi thị trường và, về mặt lí thuyết, giảm mức độ rủi ro xuống 0.
Thành công của LTCM là nhờ vào danh tiếng xuất sắc của chủ sở hữu. Người sáng lập của nó là một thương nhân của Salomon Brothers, John Meriwether. Các cổ đông chính là các nhà kinh tế học từng đoạt giải Nobel, Myron Scholes và Robert Merton.
Các nhà đầu tư phải trả 10 triệu USD để tham gia quĩ. Họ không được phép rút tiền trong ba năm hoặc thậm chí hỏi về các loại hình đầu tư của LTCM. Mặc dù có những hạn chế, mọi người vẫn kêu gọi đầu tư. LTCM tự hào về lợi nhuận hàng năm ngoạn mục, 40% trong năm 1995 và 1996. Trước đó, vào năm đầu tiên, công ty đã đạt mức lợi nhuận 27%.
LTCM thành công tự bảo vệ mình khỏi hầu hết các rủi ro từ cuộc khủng hoảng tiền tệ châu Á năm 1997. Nó đã mang lại cho các nhà đầu tư 17,1% lợi nhuận trong năm đó.
Nhưng đến tháng 9/1998, các giao dịch đầy rủi ro của công ty đã khiến nó gần như phá sản. Qui mô của nó quá lớn để gây ra thất bại. Do đó, Cục Dự trữ Liên bang đã thực hiện các bước để bảo lãnh.
Nguyên nhân gây ra sự sụp đổ
Chiến lược đầu tư dựa vào vào các mô hình định lượng
LTCM bắt đầu với hơn 1 tỉ USD tài sản ban đầu và tập trung vào giao dịch trái phiếu. Với ý tưởng ban đầu, chiến lược giao dịch của quĩ là thực hiện các giao dịch hội tụ, liên quan đến việc tận dụng lợi thế chênh lệch giá giữa các chứng khoán. Nếu một tài sản giao dịch cao hoặc thấp hơn giá trị thực thì trong dài hạn giá sẽ có xu hướng hội tụ về giá trị thực và nhà đầu tư có thể kiếm lời dựa trên quá trình này. LTCM sử dụng những mô hình định lượng phức tạp để tìm kiếm các loại tài sản bị định giá cao và thấp hơn giá trị thực, sau đó tiến hành các bước cần thiết để kinh doanh chênh lệch giá.
Một ví dụ về giao dịch chênh lệch giá là, sự thay đổi lãi suất chưa được phản ánh đầy đủ trong giá chứng khoán. Điều này có thể mở ra cơ hội giao dịch chứng khoán tại giá trị lúc đó, khác với giá trị mà chúng sẽ sớm trở thành, khi mà lãi suất mới được đặt ra.
LTCM cũng xử lí các giao dịch hoán đổi lãi suất, liên quan đến việc trao đổi một loạt các khoản thanh toán lãi cho một khoản khác, dựa trên một khoản tiền vốn chính, giữa hai đối tác. Thông thường hoán đổi lãi suất bao gồm thay đổi lãi suất cố định cho lãi suất thả nổi hoặc ngược lại, để giảm thiểu rủi ro với biến động lãi suất chung.
Do sự chênh lệch nhỏ trong các cơ hội kinh doanh chênh lệch giá, LTCM đã phải tự tận dụng chính nó để kiếm tiền. Tại đỉnh cao của quĩ năm 1998, LTCM có tài sản xấp xỉ 5 tỉ USD, kiểm soát hơn 100 tỉ USD và có các vị trí sở hữu tổng giá trị hơn 1.000 tỉ USD. Vào thời điểm đó, LTCM cũng đã vay hơn 120 tỉ USD tài sản.
Biến động thị trường
Khi Nga vỡ nợ vào tháng 8/1998, LTCM đang giữ một vị thế quan trọng trong trái phiếu chính phủ Nga (GKO). Mặc dù mất hàng trăm triệu đô la mỗi ngày, các mô hình máy tính của LTCM khuyến nghị rằng, họ nên giữ vị thế của mình.
Đến ngày 31/8, chỉ số trung bình công nghiệp Dow Jones đã giảm 13%. Nhà đầu tư tìm nơi ấn náu trong trái phiếu kho bạc, khiến lãi suất dài hạn giảm hơn một điểm vào ngày 30/9/1998.
Do đó, các khoản đầu tư có đòn bẩy cao của LTCM bắt đầu sụp đổ. Cuối tháng 8/1998, nó đã mất 50% giá trị khoản đầu tư vốn của mình. Vì rất nhiều ngân hàng và quĩ hưu trí đã đầu tư vào LTCM, các vấn đề của nó đe dọa sẽ đẩy hầu hết trong số họ đến bờ vực phá sản.
Khi thiệt hại lên tới gần 4 tỉ USD, chính phủ liên bang Mỹ lo ngại rằng sự sụp đổ sắp xảy ra của LTCM sẽ gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính lớn hơn và đã dàn xếp một gói cứu trợ để trấn an thị trường. Một quĩ cho vay 3,65 tỉ USD đã được tạo ra, cho phép LTCM tồn tại trước sự biến động của thị thường và thanh lí một cách có trật tự vào đầu năm 2000.
(Tài liệu tham khảo: Investopedia, thebalance, vietstock)
