Nhiều người cho rằng, một công cụ có thể giúp bạn phân tích những gì công ty bạn làm tốt nhất hiện tại và đưa ra chiến lược thành công cho tương lai. Vậy SWOT là gì, phân tích SWOT bao gồm các bước nào, lợi ích của SWOT analysis là gì? Hãy cùng tìm hiểu ngay sau đây nhé.
Mô hình SWOT là gì? SWOT là viết tắt của từ gì?
“SWOT là một mô hình để xác định và phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và mối đe dọa của doanh nghiệp hoặc dự án.”
Ma trận SWOT được cấu thành bởi 4 chữ cái là từ viết tắt của 4 từ tiếng Anh Strenghs, Weaknesses, Opportunities và Threats. Trong đó:
Strengths: điểm mạnh (những việc bạn làm tốt, tố chất khiến bạn mạnh hơn đối thủ, nguồn lực nội bộ như kỹ năng nghề nghiệp, kiến thức chuyên môn và tư duy của đội ngũ, tài sản hữu hình như máy móc thiết bị tiên tiến, tài sản hữu hình như kỹ thuật độc quyền, bằng phát minh, sáng chế…)
Weaknesses: điểm yếu (những khía cạnh chuyên môn bạn làm chưa tốt, nguồn lực giới hạn, điểm yếu cần cải thiện trong nội bộ…)
Opportunities: Cơ hội (thị trường còn ít cạnh tranh, nhu cầu mới nổi về sản phẩm và dịch vụ mà doanh nghiệp nắm bắt được, những quy định nhà nước tạo điều kiện kinh doanh, các hiệp định thương mại được ký kết giữa các quốc gia.
Threats: thách thức (đối thủ mạnh, đối thủ mới phát triển nhanh, các vấn đề về pháp luật…)
Trong đó điểm mạnh và yếu là hai nhân tố nội lực mà tự thân doanh nghiệp hay cá nhân có thể tự phát huy hoặc sửa chữa khắc phục. Ví dụ như thương hiệu, vị trí, đối tượng khách hàng, giá thành, chất lượng, tính phổ biến…
Cơ hội và thách thức là yếu tố ngoại cảnh khó có khả năng thay đổi, kiểm soát ví như cung cầu thị trường, thời tiết, khí hậu, bối cảnh kinh tế, mối quan hệ thương mại giữa các quốc gia.
Đây là mô hình phân tích kinh doanh kinh điển dành cho mọi doanh nghiệp, cá nhân hay những đối tượng đang muốn cải thiện bản thân hay tình hình kinh doanh bằng phân tích nội lực và thực trạng bên ngoài để đưa ra được định hướng phát triển đúng đắn đem lại hiệu quả.
Có lẽ tất cả chúng ta đều thấy sức tàn phá của đại dịch Covid 19 đối với nền kinh tế, nhiều doanh nghiệp từ lớn đến nhỏ đã phải ngừng hoạt động, trong khi đó nhiều đơn vị lại trở mình vượt qua thách thức vươn lên mạnh mẽ.
Các doanh nghiệp có khả năng thích nghi và tồn tại với biến cố này đều có điểm chung là biết cải thiện nhược điểm và phát huy mặt mạnh đồng thời. SWOT chính là phương thức hữu hiệu để xác định thực trạng của bản thân doanh nghiệp. Nắm được bối cảnh để đưa ra các quyết định đúng đắn nhằm đạt thành tựu trong kinh doanh.
Khi nào có thể dụng phân tích SWOT?
Lên kế hoạch hoạt động chiến lược cho đơn vị;
Lên ý tưởng hoạt động;
Quá trình đưa ra quyết định;
Lựa chọn thế mạnh để phát triển;
Hạn chế các điểm yếu;
Giải quyết các vấn đề về nhân sự, cơ cấu tổ chức, các nguồn lực về tài chính.
Lí do doanh nghiệp nên tiến hành phân tích SWOT là gì?
Mục đích của SWOT analysis là gì? Đó có thể là những điều sau đây.
Đầu tiên, tiến hành phân tích SWOT toàn diện mang lại cơ hội duy nhất để có được cái nhìn sâu sắc hơn về cách doanh nghiệp hoạt động. Bạn dễ dàng bị chi phối bởi các công việc hàng ngày và tiến hành phân tích SWOT cho phép bạn có cái nhìn bao quát hơn về doanh nghiệp và vị trí mà doanh nghiệp đang đứng trong ngành.
Một lợi ích khác của phân tích SWOT là kỹ thuật này có thể được áp dụng cho một loạt các tình huống, không chỉ là một cái nhìn tổng quan về doanh nghiệp của bạn. Bạn có thể sử dụng phân tích SWOT để đánh giá điểm mạnh và điểm yếu tiềm ẩn của một chiến dịch quảng cáo sắp tới, một dự án nội dung đã lên kế hoạch hoặc thậm chí liệu công ty của bạn có nên được đại diện tại một triển lãm thương mại hoặc sự kiện trong ngành hay không.
Rõ ràng, gần như không cần phải nói rằng tiến hành phân tích SWOT cho phép bạn xác định những gì công ty của bạn làm tốt, điều gì cần cải thiện, cũng như các cơ hội và mối đe dọa mà doanh nghiệp của bạn phải đối mặt. Tuy nhiên, tiến hành phân tích SWOT cung cấp cho bạn cơ hội không chỉ để xác định các yếu tố này mà còn thiết lập các giải pháp tiềm năng. Điều này có thể hữu ích khi lên kế hoạch ngân sách, xác định nhu cầu tuyển dụng và lập kế hoạch chiến lược trung và dài hạn khác.
Hướng dẫn cách xây dựng SWOT
Mô hình SWOT thường được biểu diễn thành dạng ma trận 4 ô vuông đại diện cho 4 yếu tố chính. Hoặc có thể viết dưới dạng gạch đầu dòng các ý đại diện của từng mục. Trong 4 mục các ý sẽ được liệt kê theo thứ tự ưu tiên từ nhiều cho đến ít. Cách diễn giải sẽ tùy theo mong muốn và thói quen của từng người.
Xác định điểm mạnh
Để xác định điểm mạnh của doanh nghiệp trong bảng SWOT là gì, bạn có thể bắt đầu bằng cách hỏi một số câu hỏi sau:
- Khách hàng của bạn yêu thích điều gì ở công ty hoặc (các) sản phẩm của bạn?
- Điều gì công ty của bạn làm tốt hơn các công ty khác trong cùng ngành nghề?
- Các điểm tích cực về thương hiệu của bạn là gì?
- Chiến lược bán hàng độc đáo của bạn là gì?
- Bạn có những nguồn lực nào mà đối thủ cạnh tranh của bạn không có?
Bằng cách trả lời những câu hỏi này, bạn sẽ có cơ hội tốt để bắt đầu xác định và liệt kê các điểm mạnh của tổ chức của mình. Điều này cho biết rằng bạn nên tiếp tục làm nhiều hơn những gì bạn đã giỏi.
Xác định điểm yếu
Chúng ta có thể sử dụng cùng một nguyên tắc để xác định điểm yếu của công ty bạn:
- Khách hàng không thích điều gì ở công ty hoặc (các) sản phẩm của bạn?
- Những vấn đề hoặc phàn nàn nào thường được đề cập trong các đánh giá tiêu cực của bạn?
- Tại sao khách hàng của bạn hủy đơn hàng?
- Công ty của bạn có thể làm gì tốt hơn?
- Điều tiêu cực nhất về thương hiệu của bạn là gì?
- Những trở ngại / thách thức lớn nhất trong phễu bán hàng hiện tại của bạn là gì?
- Đối thủ cạnh tranh của bạn có những nguồn lực nào mà bạn không có?
Bạn có thể thấy rằng việc xác định điểm mạnh và điểm yếu của doanh nghiệp dễ dàng hơn và tốn ít thời gian hơn so với việc tìm ra các cơ hội và mối đe dọa mà công ty bạn phải đối mặt. Điều này là do những yếu tố bên trong. Mặt khác, các yếu tố bên ngoài có thể đòi hỏi nhiều nỗ lực hơn và dựa trên nhiều dữ liệu hơn, vì những yếu tố này thường nằm ngoài phạm vi tác động của bạn.
Việc xác định các cơ hội và nguy cơ có thể yêu cầu bạn tiến hành nghiên cứu chuyên sâu về những gì đối thủ cạnh tranh của bạn đang làm hoặc kiểm tra các xu hướng kinh tế hoặc kinh doanh rộng hơn có thể có tác động đến công ty của bạn. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là các cơ hội và mối đe dọa không thể là nội tại; bạn có thể phát hiện ra những cơ hội và mối đe dọa chỉ dựa trên những điểm mạnh và điểm yếu của công ty bạn.
Xác định các cơ hội
Một số câu hỏi có thể bạn có thể hỏi để xác định các cơ hội tiềm năng có thể bao gồm:
- Làm cách nào chúng tôi có thể cải thiện quy trình bán hàng / giới thiệu khách hàng / hỗ trợ khách hàng?
- Loại thông điệp nào gây được tiếng vang với khách hàng của bạn?
- Làm thế nào bạn có thể thu hút thêm những người ủng hộ thương hiệu nổi tiếng nhất của mình?
- Bạn có đang phân bổ các nguồn lực của bộ phận một cách hiệu quả không?
- Có ngân sách, công cụ hoặc các nguồn lực khác mà bạn không tận dụng hết công suất không?
- Những kênh quảng cáo nào vượt quá mong đợi của bạn và tại sao?
Ngay cả khi bạn có lợi thế vững chắc hơn mọi doanh nghiệp khác trong ngành của mình, việc không dành đủ thời gian, tiền bạc hoặc nguồn nhân lực để duy trì lợi thế đó có thể khiến bạn bỏ lỡ những cơ hội này theo thời gian.
Cơ hội của mỗi doanh nghiệp sẽ khác nhau, nhưng điều quan trọng là bạn phải tạo ra một lộ trình rõ ràng để tận dụng các cơ hội mà bạn đã xác định, cho dù đó là cơ hội bên trong hay bên ngoài.
Nêu ra các khó khăn tiềm ẩn
Khi nói đến các mối đe dọa, bạn chắc chắn có thể bắt đầu bằng cách hỏi một loạt các câu hỏi như trên. Tuy nhiên, thường khá dễ để đưa ra danh sách các mối đe dọa tiềm ẩn mà doanh nghiệp hoặc dự án của bạn phải đối mặt mà không cần đặt câu hỏi.
Điều này có thể bao gồm các mối đe dọa như các đối thủ cạnh tranh mới nổi hoặc đã có tên tuổi, các mối đe dọa rộng hơn như thay đổi môi trường quy định và sự biến động của thị trường, hoặc thậm chí các mối đe dọa nội bộ như sự thay đổi nhân viên cao có thể đe dọa hoặc làm chệch hướng tăng trưởng hiện tại.
Tóm lại, ma trận SWOT là gì? Đó là một công cụ hữu ích giúp bạn xác định vị trí của doanh nghiệp trên thị trường. Sau đó, bạn có thể sử dụng thông tin này để tạo ra một chiến lược sáng suốt phù hợp với nhu cầu và khả năng của mình. Hi vọng qua bài viết, bạn đã có những thông tin thật hữu ích.
Hà Phương
