Hình minh họa. Nguồn: smallbiztrends
Độ co giãn của cầu theo thu nhập (Income Elasticity of Demand)
Định nghĩa
Độ co giãn của cầu theo thu nhập trong tiếng Anh là Income Elasticity of Demand. Độ co giãn của cầu theo thu nhập là sự thay đổi của lượng cầu về hàng hóa hoặc dịch vụ khi thu nhập của người tiêu dùng thay đổi trong điều kiện các yếu tố khác giữ nguyên.
Hay có thể hiểu như sau:
Độ co giãn của cầu theo thu nhập đo lường mức độ phản ứng của lượng cầu về một loại hàng hoá trước sự thay đổi của thu nhập trong điều kiện các yếu tố khác không thay đổi.
Công thức xác định
Trong đó:
EI là độ co giãn của cầu theo thu nhập
QD là lượng cầu của hàng hoá
I là mức thu nhập
∆ biểu thị các mức thay đổi
Tương tự như độ co giãn của cầu theo giá, có thể tính độ co giãn của cầu theo thu nhập theo hai phương pháp: tính theo một khoảng thu nhập và tính tại một điểm thu nhập.
Ý nghĩa
– Độ co giãn của cầu theo thu nhập cho chúng ta biết, nếu các điều kiện khác được giữ nguyên thì khi thu nhập tăng lên 1%, lượng cầu hàng hoá sẽ tăng hay giảm bao nhiêu phần trăm.
– Vì là thước đo mức độ thay đổi của nhu cầu khi thu nhập thay đổi nên độ co giãn của cầu theo thu nhập có thể cho chúng ta những thông tin hữu ích về triển vọng kinh doanh một loại hàng hoá trong tương lai.
Trong một nền kinh tế tăng trưởng nhanh, thu nhập của dân chúng tăng lên sẽ khiến cho họ thay đổi dần mô hình chi tiêu. Họ dần dần ít chi tiêu hơn cho những hàng thứ cấp và tăng nhanh phần chi tiêu cho những hàng hoá cao cấp hay xa xỉ. Những nghiên cứu thực nghiệm nhằm đo lường cụ thể EI có thể giúp cho các nhà doanh nghiệp có những quyết định đầu tư hiệu quả.
Ví dụ
Chúng ta có số liệu điều tra về mức thu nhập bình quân của các hộ gia đình trong năm và lượng cầu về máy giặt như sau:
| Nhóm thu nhập | Mức thu nhập bình quân một năm (triệu đồng) | Lượng cầu về máy giặt (nghìn cái) |
|---|---|---|
| Thứ nhất | 56 | 20 |
| Thứ hai | 60 | 24 |
Ta có:
Hệ số co giãn của cầu máy giặt khi thu nhập thay đổi là
Như vậy khi thu nhập của các hộ gia đình tăng lên 1% sẽ làm cho nhu cầu về máy giặt tăng 2,63%.
Kết luận
Hệ số co giãn của cầu khi thu nhập thay đổi đối với hàng hóa thứ cấp có kết quả là một số âm, với hàng hóa thông thường thì kết quả là số dương.
Nếu là hàng hóa thiết yếu thì hệ số co giãn nằm trong khoảng từ 0 đến 1; còn các hàng hóa cao cấp thì kết quả > 1.
(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Kinh tế vi mô, NXB Hà Nội)
