Ở tuổi 20 – 30 xây dựng sự nghiệp, nếu có thể gặp được một người thầy tốt để dìu dắt và định hướng, đây chính là chuyện hạnh phúc của cả đời người. Vào thời điểm bắt đầu, chúng ta cần xác định rõ phương hướng phát triển mới có thể tránh khỏi những ngã rẽ nguy hiểm. Trong khoảnh khắc quan trọng ấy, nếu bị ảnh hưởng bởi những quan niệm sai lầm, chúng ta sẽ lạc trong đó mà khó có thể tự mình thoát ra. Để rồi đến nền móng xây xong mới nhận ra đặt sai một viên gạch, tất cả công sức từ trước đến giờ bỗng trở thành vô nghĩa. Vì vậy, bốn câu nói cực kỳ sâu sắc của Đại sư Nam Hải, một trụ cột quan trọng trong lĩnh vực Phật giáo Trung Quốc, đã trở thành kim chỉ nam có tác dụng đưa đường dẫn lối rất nhiều thế hệ cho đến tận bây giờ.
01. Hậu phúc hưởng quá, đánh mất đức hạnh
Có một vị bác sĩ già trong viện được chúng tôi gọi là Vương đại y, cả đời ông làm trong ngành Y hơn 20 năm, chỉ chữa bệnh miễn phí cho người khác mà không thu lấy một đồng tiền thăm hỏi. Cho dù những người khỏi bệnh tới biếu tặng, ông cũng luôn dùng phương thức của mình để đem đi quyên góp, giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn xung quanh. Ông từng nói: “Tiền tài là tai họa, còn tôi chỉ mong được hưởng phúc mà thôi.”
Ngày nay, xã hội tràn ngập thị phi và ngày càng nặng nề, người người cạnh tranh với nhau bất chấp mọi thủ đoạn chỉ vì lợi ích và tiền tài. Trong khi chất lượng cuộc sống đang ngày càng nâng cao thì chỉ số hạnh phúc lại không ngừng giảm xuống, đức hạnh con người dần đánh mất, khiến chúng ta không thể không sống trong sự cảnh giác cao độ mỗi ngày. Cho dù ai ai cũng nỗ lực kiếm tiền mua nhà mua xe, cho con học trường tư cao cấp, ngày ngày ăn sung mặc sướng nhưng trên mặt họ luôn tràn đầy phiền não và vất vả. Không ngừng giãy giụa trong một xã hội trọng vật chất, chúng ta dần dần coi thường những giá trị đức hạnh và tự làm tổn hại phúc báo của chính mình.
Chính vì vậy, càng là người nghĩ thoáng được như Vương đại y, không cần nhà cao cửa rộng, đưa đón xe hơi, tiền tài vật chất, họ càng hiểu được cuộc đời hạnh phúc nhất là khi có thể bảo vệ chính mình, trí tuệ thông thấu và bồi dưỡng phúc đức về sau.
02. Danh tiếng hưởng quá, đánh mất chính mình
Khi còn nhỏ, ước mơ của tôi là trở thành một giáo viên được dạy dỗ và giáo dục trẻ em nên người. Những người của thời đại chúng tôi đều như vậy, ai cũng lấy giáo viên, bác sĩ, quân nhân, cảnh sát, nhà khoa học hoặc là một nghề nghiệp nào đó làm ước mơ cho mai sau. Tuy nhiên, ở thế kỷ hiện đại bây giờ, với sự phát triển rộng rãi của mạng lưới Internet, ước mơ của lũ trẻ khi được hỏi đã biến thành minh tinh, diễn viên hoặc người nổi tiếng…
Thời đại thay đổi, tâm trí của trẻ em cũng thay đổi theo và sự bất đồng, điên cuồng của thời đại này cũng ngày một lộ rõ. Là một giảng viên, người ta cũng yêu cầu tôi phải có tầm ảnh hưởng và sự nổi tiếng nhất định mới có thể đứng trên lớp để giảng bài. Chính vì vậy, tất cả mọi người xung quanh đều không ngừng tìm kiếm các biện pháp để trở nên nổi tiếng bằng mọi giá, thậm chí phải đánh đổi bằng danh dự.
Tuy nhiên, sự nổi tiếng mất đi có thể tìm lại được, nhưng danh dự mất đi chính là mất đi vĩnh viễn. Hành động hủy hoại danh dự cũng chính là hủy hoại cả con người, là rào cản khiến chúng ta không thể tiến thân xa hơn và không thể giành được niềm tin từ mọi người xung quanh. Vì một chút danh tiếng, chúng ta có thể tâm sinh kiêu ngạo. Nhưng bao nhiêu người đã bị hủy hoại vì chính sự kiêu ngạo vô tri ấy? Bởi vậy, hãy thường xuyên tự hỏi chính mình, tự suy ngẫm về bản thân, đánh thức sự khiêm tốn và nâng cao ý chí tiến thủ của bản thân để nỗ lực hướng đến một giá trị cuộc đời tốt đẹp hơn là danh tiếng phù phiếm.
03. Dưỡng sinh làm quá, bệnh tật khó tiêu
Có người nói rằng, ngồi không có thể sinh ra bệnh tật, dưỡng sinh quá độ cũng có thể đến tới tai ương. Câu nói này hoàn toàn không sai với một cụ ông đã 90 tuổi ở trong làng chúng tôi. Cho dù tuổi tác đã cao, thân thể cụ vẫn rất khỏe mạnh, mỗi ngày cụ vẫn tự ra đồng cày mấy mẫu ruộng của mình, vừa làm việc vừa vui vẻ hát ca. Cụ từng nói: “Thân thể là để phục vụ mình chứ không phải mình phục vụ thân thể.”
Có thể thấy rằng, nếu một ngày mà chúng ta phải phục vụ thân thể thì chứng tỏ, cơ thể đã không còn đủ sức lực hoạt động và sắp sửa tới thời điểm “nghỉ hưu”. Chính vì vậy, điều quan trọng nhất bây giờ là phải sử dụng cơ thể của mình cho tốt để cuộc sống được thoải mái hơn, tâm trí và đầu óc cũng ngày càng khỏe mạnh hơn, từ đó gián tiếp nâng cao giá trị thể chất từ bên trong.
04. Thuận lợi hưởng quá, phát triển không xong
Nhìn lại những năm vừa qua, tôi nhận ra khoảng thời gian mình trưởng thành nhanh nhất chính là những lúc mình gặp khó khăn nhiều nhất. Còn những ngày an nhàn thuận lợi, gần như chẳng để lại chút ấn tượng nào trong tôi. Nhiều khi, chỉ một ngày trôi qua chúng ta cũng có thể trưởng thành và học hỏi được nhiều hơn suốt nhiều năm cộng lại. Điều này giúp cho tôi hiểu được rằng, muốn tăng trưởng năng lực, phải vượt qua khó khăn, muốn tăng trưởng trí tuệ, phải yêu cầu cực khổ.
Thay vì oán hận cuộc đời mang đến quá nhiều vất vả, bất công, chúng ta cần cảm ơn vì đó chính là cơ hội để nâng cao năng lực và trí tuệ của mình. Chính vì vậy, mỗi khi gặp được phiền toái, tôi đều tự nhủ với chính mình rằng: Cơ hội để trưởng thành đã tới rồi đây, món quà của ông trời mang đến đã tới rồi đây, vượt qua khoảng thời gian này, ta sẽ đạt tới một đỉnh cao mới!
