Bài chia sẻ của Jack Kelly – cây viết hàng đầu của nhiều tờ báo tạp chí về doanh nhân và nghệ thuật lãnh đạo. Ông từng là CEO của một trong những công ty môi giới lao động hàng đầu thế giới với 20 năm kinh nghiệm trong nghề.
Jack Ma – vị tỷ phú sáng lập nên đế chế Alibaba – đang bị dư luận chỉ trích gay gắt vì cổ vũ văn hóa làm việc “996”. Theo đó, ông tin rằng nhân viên của mình nên làm việc từ 9h sáng đến 9h tối, 6 ngày/tuần.
Từ những năm 90, Jack Ma vẫn luôn nhắc nhở nhân viên bắt chước “tinh thần làm việc chăm chỉ của Thung lũng Silicon” để tăng tính cạnh tranh. “Nếu chúng ta đi làm lúc 8h sáng và về nhà lúc 5h chiều thì đây không phải là một công ty công nghệ cao.”
Ngày nay, ông vẫn duy trì quan điểm cũ của mình: “Tôi nghĩ rằng 996 là một đặc ân lớn”. “Làm sao bạn có thể thành công như mong muốn nếu không dám bỏ ra công sức và thời gian?” ông hỏi. Jack Ma cho biết, văn hóa 996 không có nghĩa là làm việc thêm giờ. Ông tuyên bố rằng ai cũng có cơ hội lựa chọn. Tuy nhiên, rất nhiều nhà quản lý sẽ không tán thành điều này. Jack Ma chê trách những người không làm theo luật ngầm 996 này “sẽ không bao giờ nếm mùi hạnh phúc và thành quả của sự chăm chỉ.”
Jack Ma gây tranh cãi khi bắt nhân viên tuân thủ văn hóa lao động ngầm 996.
Trước nhận xét của Jack Ma, cư dân mạng phẫn nộ phản đối. Họ cảm thấy yêu cầu của ông là quá đáng và bóc lột. Họ cho rằng Jack Ma cũng giống như nhiều tập đoàn lớn kháng chỉ biết vắt kiệt sức lao động của con người vì tiền bạc. Với từng ấy giờ đồng hồ làm việc, con người không còn thời gian dành cho gia đình, bạn bè, vui chơi, chăm sóc người thân hoặc tận hưởng cuộc sống.
Tuy nhiên, Jack Ma vẫn đúng ở một điểm.
Tôi cho rằng, lời tuyên bố của Jack Ma chỉ là lối nói cường điệu, giống như cách Tổng thống Donald Trump và nữ nghị sĩ Alexandria Ocasia-Cortez đề xuất. Họ đều bắt đầu bằng những đòi hỏi khổng lồ. Bà Ocasio-Cortez kêu gọi hàng nghìn tỷ USD cho Thỏa thuận Xanh, còn Tổng thống Trump muốn xây bức tường với số tiền còn gấp nhiều lần hơn thế. Cả hai đều đề xuất những dự án khủng, dẫu biết rằng dư luận sẽ tranh cãi kịch liệt. Tương tự như vậy, Jack Ma muốn cổ vũ mọi người hãy nỗ lực hết mình, bằng tất cả những gì mình có. Kết quả có thể từ 9h sáng đến 6h tối, chứ không phải là quy luật ngầm 996 kia.
Nếu cũng đi làm lúc 9h sáng và về nhà lúc 5h chiều, Alibaba sẽ chỉ giống như bao công ty khác. Một nhân viên bình thường sẽ đến văn phòng vào lúc 9h15 sáng, lẩm bẩm về chuyến tàu trễ hoặc tắc đường. Sau đó, anh ta sẽ cùng mọi người bàn tán một chút về chức vô địch kỳ diệu của Tiger Woods hoặc tập phim mới nhất của Game of Thrones. Sau khi tán gẫu, anh ta sẽ đi uống cà phê, ăn sáng và đi vệ sinh. Khoảng 10h, nhân viên đó mới bắt đầu làm việc. Tầm 11h30, anh ta sẽ nhắn tin cho đồng nghiệp rủ đi ăn trưa.
Tôi có thể nói tiếp, nhưng chúng ta đều biết chuyện này là có thực. Bạn rất dễ phung phí cả ngày dài ở cơ quan. Jack Ma nhận ra điều này và áp dụng một triết lý tư duy khác để khiến nhân viên của mình trở nên cạnh tranh hơn. Thực tế là, công ty của ông phải cạnh tranh với nhiều đối thủ sừng sỏ – nơi có những nhân viên thông minh bậc nhất thế giới, chẳng hạn như Amazon. Chính vì thế, thi hành chính sách làm việc cứng rắn chính là chìa khóa để Alibaba trở nên lớn mạnh.
Tôi không ủng hộ tư duy làm việc “bán sống bán chết” như thể chúng ta đang trong thời kỳ cách mạng công nghiệp, nhưng lối làm việc truyền thống thực sự không đủ để thành công. Trong suốt những năm tháng làm tuyển dụng, tôi chưa từng thấy ai leo đến đỉnh vinh quang chỉ bằng cách hoàn thành tối thiểu nhiệm vụ được giao. Những nhân viên như vậy chỉ là người bình thường. Còn những người dám hy sinh công sức và thời gian thường vượt trội hơn hẳn.
Truyền thông chưa hiểu rõ được luận điểm quan trọng này, nhưng Jack Ma cũng đã nói: “Văn hóa 996 thật sự phải là dành thời gian để học hỏi, suy nghĩ và cải thiện bản thân.” Bạn không cần phải dành hàng giờ đồng hồ ngồi ở bàn làm việc. Thay vào đó, hãy làm việc có ích, dù là đọc sách self-help, tham gia các sự kiện kết nối, đi tập gym hay thực hành thiền. Chừng nào bạn nỗ lực hết mình để thúc đẩy bản thân, bạn đang sử dụng thời gian của mình một cách có ích như Jack Ma vẫn khuyên.
Đặt trong bối cảnh nghề nghiệp, số giờ làm việc kia thực sự rất khắc nghiệt. Nhưng ở lĩnh vực thể thao, nó lại là chuyện bình thường. Có người sinh ra đã giỏi thể thao. Nhưng nếu không luyện tập thường xuyên, họ vẫn có thể thua những người tuy không có tài năng thiên bẩm nhưng biết phấn đấu với thái độ nghiêm túc.
Chế độ luyện tập của Tiger Woods chính là minh chứng cho triết lý của Jack Ma. Theo nhiều nguồn tin, tay golf huyền thoại này thường bắt đầu ngày mới từ sớm bằng cách tập cardio trong 1 tiếng, đạp xe, chạy bộ từ 3-7 dặm. Sau đó, anh lại tiếp tục nâng tạ thêm 1 tiếng nữa. Tất cả đều được Tiger Woods hoàn thành trước bữa sáng. Sau đó, “Siêu hổ” sẽ tập golf và quay trở lại tập tạ và buổi tối.
Ai muốn xây dựng sự nghiệp cũng phải nỗ lực tương tự. Bạn cần phải bỏ ra thời gian và công sức mới thu lại được kết quả. Tuy nhiên, không thể bắt nhân viên làm việc căng thẳng như Jack Ma được. Họ sẽ ngã quỵ cả về tinh thần, cảm xúc và thể chất.
Nếu bạn thích thú và làm tốt công việc của mình, văn hóa làm việc 996 cũng không quá tệ. Bạn có thể hưởng lợi từ một phần của nó. Tuy nhiên, bạn sẽ không thể thành công lâu dài nếu cứ chạy theo lịch làm việc kinh khủng như vậy. Biết làm việc hiệu quả, năng suất trong khoảng thời gian hợp lý mới là bí quyết để bạn tiến xa trong công việc mà không bị cấp trên thúc ép.
