(Ảnh minh họa: The DI Wire
Hot hand
Khái niệm
Hot hand là khái niệm đề cập một người hay chủ thể đã có chuỗi thành công, nên họ có nhiều khả năng tiếp tục thành công.
Ví dụ, nếu một người tung một đồng xu và đoán chính xác rằng nó sẽ rơi trúng mặt trước ba lần liên tiếp, thì có thể nói rằng họ có hot hand.
Trong những trường hợp như vậy, người tung đồng xu tin rằng tỉ lệ đoán trúng mặt nào của đồng xu sẽ lớn hơn 50% so với xác suất thực tế.
Nếu một loạt các thất bại xảy ra, thì khái niệm được dùng lúc này là “cold hand”.
Trong khi người có hot hand cảm thấy như nó xảy ra gần như mọi lúc, nhưng nghiên cứu học thuật đã chỉ ra hiện tượng này chỉ là tâm lí thuần túy.
Tuy nhiên, các nghiên cứu mới hơn thì cho thấy một số bằng chứng cho hot hand là đúng trong các sự kiện thể thao.
Hot hand hoạt động như thế nào?
Niềm tin vào hot hand được sử dụng bởi những con bạc và các nhà đầu tư; và được các nhà tâm lí học tin rằng tất cả đều xuất phát từ cùng một nguồn.
Ví dụ, có dữ liệu cho thấy quyết định của nhà đầu tư mua hoặc bán quĩ tương hỗ phụ thuộc phần lớn vào danh mục theo dõi của người quản lí quĩ, dù có bằng chứng cho thấy yếu tố này đang được đánh giá quá cao.
Dường như các nhà đầu tư như vậy đang đưa ra quyết định dựa trên việc họ có cảm thấy các nhà quản lí quĩ có hot hand hay không.
Sai lầm của khái niệm hot hand là điều kiện tâm lí mà mọi người tin rằng một cá nhân có hot hand hay cold hand tùy thuộc vào hiệu suất trong quá khứ, mặc dù hiệu suất đó thực sự không ảnh hưởng đến kết quả trong tương lai.
Các bằng chứng chống lại Hot hand
Khi đánh bạc, cũng như trong đầu tư, không có gì lạ khi trải nghiệm cảm giác may mắn một phần do động lực.
Tuy nhiên, ý tưởng về việc có được kết quả thuận lợi là kết quả của hot hand hoàn toàn là một hiện tượng.
Trong thực tế, một khi một nhà đầu tư, hay con bạc, bắt đầu nghĩ rằng họ có hot hand, thì sự thiên vị có thể xảy ra. Một số lỗ hổng hành vi phổ biến, có thể được đưa ra bởi một hot hand bao gồm sự tự tin thái quá, sai lệch xác nhận, ảo tưởng kiểm soát, thiên lệch do mới xảy ra và thiên lệch nhận thức muộn – đây là các yếu tố tâm lí thị trường phổ biến.
(Theo Investopedia)
