Hình minh họa (Nguồn: luatdaonguyen.vn)
Hệ thống pháp luật tài chính (Financial legal system)
Khái niệm
Hệ thống pháp luật tài chính tiếng Anh là Financial legal system.
Hệ thống pháp luật tài chính là tổng thể các qui phạm pháp luật tài chính có mối liên hệ nội tại thống nhất với nhau, được phân định thành các nhóm qui phạm pháp luật tài chính và được thể hiện dưới các hình thức khác nhau do Nhà nước ban hành hoặc thừa nhận theo một trình tự, thủ tục nhất định.
Nội dung hệ thống pháp luật tài chính
Thông thường, mỗi quốc gia đều có một hệ thống pháp luật của riêng mình, được hình thành từ chính lịch sử phát triển của quốc qua, bắt nguồn và phản ánh đời sống kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của đất nước. Song, trong quá trình hội nhập và phát triển thế giới, pháp luật của các quốc gia đã ảnh hưởng sâu sắc lẫn nhau, tác động qua lại nhau.
Giống như một hệ thống pháp luật nói chung, hệ thống pháp luật tài chính là khái niệm vừa phản ánh cơ cấu bên trong (hệ thống cấu trúc của pháp luật tài chính) vừa phản ánh hình thức biểu hiện bên ngoài của pháp luật tài chính (nguồn của pháp luật tài chính).
Hệ thống cấu trúc của pháp luật tài chính bao gồm tổng thể các qui phạm pháp luật tài chính có mối liên hệ nội tại thống nhất với nhau, được phân thành các cấu trúc theo từng cấp độ khác nhau
Các quan hệ tài chính phát sinh trong hoạt động tài chính của các chủ thể mặc dù đa dạng phức tạp nhưng luôn có những mối liên hệ nội tại và thống nhất trong một chỉnh thể của đời sống kinh tế – xã hội.
Ý chí của nhà nước thể hiện trong pháp luật tài chính và được mô hình hóa bởi các qui phạm pháp luật tài chính phải xuất phát và phụ thuộc vào tính chất của các quan hệ tài chính vốn có mối liên hệ nội tại thống nhất, làm cho hệ thống pháp luật tài chính có tính thống nhất.
Pháp luật tài chính với tư cách là một lĩnh vực pháp luật điều chỉnh các quan hệ tài chính trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập hiện nay có phạm vi điều chỉnh rất rộng. Do vậy, nói đến hệ thống pháp luật tài chính là nói đến một hệ thống phức tạp, bao gồm nhiều bộ phận cấu thành.
Các quan hệ tài chính thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp luật tài chính, mặc dù có mối liên hệ nội tại thống nhất với nhau, song mỗi quan hệ tài chính khác nhau thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp luật tài chính lại có những tính chất, đặc điểm riêng đặc thù, điều đó tạo nên sự phân chia hệ thống pháp luật tài chính thành các bộ phận cấu thành.
(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Pháp luật kinh tế, NXB Tài chính)
