“Tôi là ai? Tôi có thể làm được điều gì? Tôi có những điểm mạnh, điểm yếu như thế nào?” – Những câu hỏi được rất nhiều người từng đặt ra và luôn trăn trở để đi tìm câu trả lời đúng cho mình. “Nhận thức về bản thân của một người là cơ sở nhân cách của người đó. Nó ảnh hưởng đến mọi phương diện đời sống của con người: khả năng học hỏi, khả năng trưởng thành và thay đổi, sự nghiệp và bạn đời. Không quá đáng khi nói rằng, nhận thức đúng về bản thân là sự chuẩn bị khả dĩ và tốt nhất cho những thành công trong cuộc sống”. (TS. Joyce Brothers).
♦ Xã hội ngày càng phát triển, kéo theo sự phát triển bùng nổ của khoa học và công nghệ đã một phần nào đó làm ảnh hưởng khá lớn tới giới trẻ hiện nay, đặc biệt là trẻ nhỏ với đặc tính thích khám phá và tìm tòi. Sự lệ thuộc quá nhiều vào công nghệ của đồ chơi, điện thoại, máy tính, máy tính bảng… làm cho không ít trẻ thiếu những kỹ năng sống cơ bản để thích nghi và tồn tại với với cuộc sống.
♦ Trẻ không biết mình là ai? Trẻ không biết mình phải làm gì? Trẻ không biết được khả năng của mình có tới đâu, mình cần và mình mong muốn những gì từ cuộc sống? Từ đó mà dẫn tới, trẻ thường xuyên có những suy nghĩ tiêu cực, không đặt ra được mục tiêu phấn đấu của bản thân cho cuộc sống và dễ vấp ngã vào những thói hư tật xấu, cùng những hiểm họa từ xã hội. Một trong số kỹ năng sống cốt lõi, rất cần thiết để giáo dục cho trẻ hiện nay là “Kỹ năng tự nhận thức giá trị của bản thân”.
♦ Tự nhận thức (hay còn gọi là Nhận thức về bản thân) là khả năng bạn nhận biết một cách chính xác về cảm xúc của mình ngay khi nó xảy ra và hiểu mình có khuynh hướng làm gì trong tình huống đó….
Kỹ năng biết tự nhận thức giá trị bản thân giúp trẻ hiểu rõ bản thân mình: Đặc điểm, tính cách, thói quen, thái độ, ý kiến, cách suy nghĩ, cảm xúc, nhu cầu của chính mình, các mối quan hệ xã hội cũng như những điểm tích cực và hạn chế của bản thân.
♦ Xác định giá trị bản thân một cách đúng đắn, sẽ giúp trẻ tự nhận thức rõ giá trị, vị trí của chính bản thân mình trong cuộc sống, ngoài ra giúp trẻ xác định được rõ những ưu điểm, khuyết điểm của bản thân từ đó nhận ra được những khả năng tiềm ẩn của trẻ trong những lĩnh vực khác nhau như: khoa học, văn hóa, nghệ thuật…Đồng thời, trẻ biết học cách sống tích cực hơn tránh xa thói sống tiêu cực, biết rõ đâu là điểm dừng tốt nhất cho bản thân, và đặc biệt biết tự đặt ra những mục tiêu thiết thực phấn đấu cho tương lai sau này.
♦ Chúng ta hướng trẻ vào một tiến trình nhận thức tài năng, sự khéo léo cũng như khó khăn và hạn chế của trẻ. Tiến trình này giúp trẻ thể hiện tốt hơn nhu cầu của trẻ, để trẻ không thu mình lại, không chạy trốn hiện thực. Trẻ có thể dần trở nên khéo léo trong những mối quan hệ xã hội, khám phá ra mình là một cá thể duy nhất trong xã hội và dần có thể nhận thức về những người xung quanh.
