Hình minh họa. Nguồn: epthinktank.eu
Thủ tục kiểm soát
Định nghĩa
Thủ tục kiểm soát tiếng Anh là Internal control procedures.
Thủ tục kiểm soát được định nghĩa như sau: “Thủ tục kiểm soát là các qui chế và thủ tục do Ban lãnh đạo đơn vị thiết lập và chỉ đạo thực hiện trong đơn vị nhằm đạt được mục tiêu quản lí cụ thể”.
(Theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam VSA 400)
Các loại thủ tục kiểm soát
Kiểm soát trực tiếp
Kiểm soát trực tiếp là các qui chế, thủ tục, quá trình kiểm soát được thiết lập nhằm trực tiếp đáp ứng các mục tiêu chi tiết của kiểm soát. Các thủ tục thuộc loại kiểm soát trực tiếp gồm:
Kiểm soát bảo vệ tài sản, thông tin: Bao gồm các biện pháp qui chế kiểm soát phục vụ cho việc đảm bảo an toàn cho tài sản, thông tin của đơn vị. Các kiểm soát này bao gồm: phân định trách nhiệm bảo vệ tài sản và thông tin; thiết lập các qui chế, biện pháp để ngăn ngừa sự tiếp cận đến tài sản, thông tin của những người không có trách nhiệm; đảm bảo các kho tàng, thiết bị cho việc bảo vệ tài sản, thông tin hoạt động tốt; thiết lập các qui chế kiểm kê hiện vật, lấy xác nhận của bên thứ ba,…
Kiểm soát quản lí: Hay còn gọi là kiểm soát độc lập với việc thực hiện. Đây là việc kiểm soát các hoạt động riêng lẻ do những nhân vien độc lập với người thực hiện hoạt động đó tiến hành. Nhu cầu cho việc thực hiện kiểm soát quản lí phát sinh do nhân viên không tránh khỏi quên hoặc sai sót do vô ý không tuân theo thủ tục, một số nhân viên có thể trở nên cẩu thả nếu không có người giám sát và đánh giá công việc của họ.
Kiểm soát xử lí: Loại kiểm soát này được đặt ra để đảm bảo các nghiệp vụ kinh tế được ghi sổ là thực sự xảy ra và được xử lí, ghi chép đúng đắn vào sổ kế toán.
Kiểm soát tổng quát
Là sự kiểm soát tổng thể đối với nhiều hệ thống, nhiều công việc khác nhau. Đối với các đơn vị có sử dụng hệ thống tin học trong công tác kế toán thì sự tư vấn, giúp sức của các chuyên gia trong lĩnh vực máy tính, tin học là rất quan trọng trong quá trình kiểm toán.
(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Lý thuyết kiểm toán, NXB Tài chính)
