Thuật ngữ trí tuệ cảm xúc (Emotional Intelligence) do hai nhà tâm lý học Mỹ Peter Salovey và John Mayer đề xuất vào năm 1990. Về cơ bản, trí tuệ cảm xúc là khả năng hiểu rõ bản thân, nhận ra cảm xúc của mình và tác động của chúng đối với những người xung quanh, đồng thời nhận dạng được cảm xúc của người khác: khi bạn hiểu cảm xúc của mọi người, bạn sẽ kiểm soát tốt hơn các mối quan hệ đó. Hiện nay, trí tuệ cảm xúc được đánh giá bằng chỉ số EQ (Emotional Quotient).
Theo giáo sư Daniel Goleman (Đại Học Harvard) thì nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng “90% yếu tố quyết định sự nổi trội trong sự nghiệp của các nhà lãnh đạo là trí tuệ cảm xúc”, chỉ số IQ (chỉ số thông minh) chỉ đứng thứ hai mà thôi.
Dưới đây là 13 đặc điểm của những người có chỉ số trí tuệ cảm xúc cao và bạn có thể căn cứ vào các dấu hiệu này để xem thử liệu mình có nằm trong số họ.
1. Hiểu rõ bản thân mình
Người có chỉ số trí tuệ cảm xúc cao sống rất lạc quan, hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu, cảm xúc của bản thân và biết cách sử dụng cảm xúc để gây ảnh hưởng tới người khác. Đồng thời, họ cũng biết lắng nghe, luôn đón nhận các góp ý và phân tích để tìm ra những cách tốt nhất để tối ưu hóa công việc.
2. Qúy trọng các mối quan hệ
Người có chỉ số trí tuệ cảm xúc cao sống cởi mở, chân thành nên các mối quan hệ của họ luôn bền vững. Họ kiên nhẫn, không dễ bỏ cuộc và luôn chấp nhận mọi thách thức trong cuộc sống bất kể khó khăn hay nghịch cảnh nghiệt ngã đến mức nào. Họ hiểu rằng những cảm xúc tiêu cực như thiếu tôn trọng, căng thẳng, bốc đồng hay giận dữ khi không được kiểm soát có thể phá vỡ tình cảm gia đình, tình yêu, tình bạn, tình đồng nghiệp… Chính vì vậy, họ luôn cố gắng duy trì trạng thái điềm tĩnh, xem xét kỹ vấn đề, tìm cách giải tỏa các khúc mắc một cách công bằng và hợp lý nhưng vẫn dựa trên cơ sở làm hài lòng tất cả những người họ yêu quý.
3. Cho đi nhưng không cầu nhận lại
Người có trí tuệ cảm xúc cao là người có tấm lòng cảm thông, quan tâm và chia sẻ với hoàn cảnh của người khác. Họ dành thời gian, năng lượng và nguồn lực để xây dựng, phát triển, gìn giữ các mối quan hệ; đặc biệt là khi xảy ra các mâu thuẫn, người có chỉ số EQ luôn nhẫn nại, chịu đựng, lắng nghe ý kiến của mọi người trước khi đưa ra ý kiến của mình. Họ giúp đỡ người khác một cách chân thành và nhiệt tình nhất mà không so đo, tính toán hay vụ lợi.
4. Không căm ghét, thù hận
Người có trí thông minh cảm xúc hiểu rõ cảm xúc của mình và của người khác nên họ hoàn toàn kiềm chế được sự bực tức, nóng giận và không bao giờ để cảm xúc vượt khỏi tầm kiểm soát của bản thân. Họ phân định rõ ràng giữa tình cảm và lý trí để luôn đưa ra những quyết định sáng suốt nhất, có lợi cho tất cả mọi người.
5. Hiểu rõ những giới hạn
Người có chỉ số trí tuệ cảm xúc cao biết rõ con người không ai hoàn hảo, ai cũng có thể mắc sai lầm và điều quan trọng nhất là không được đổ lỗi. Chính vì vậy, khi có khuyết điểm, họ nhanh chóng thừa nhận, tìm ra điểm sai, đón nhận các góp ý và bắt đầu hành động để sửa chữa lỗi lầm của mình. Đặc biệt, họ cũng không bao giờ đùn đẩy trách nhiệm cho người khác.
6. Tránh đối đầu với những người tiêu cực
Đối đầu với những người có thái độ sống tiêu cực, bảo thủ thường rất tốn thời gian và năng lượng do họ luôn tìm cách để bảo vệ quan điểm của mình, đồng thời nỗ lực khiến người khác thừa nhận thất bại. Do vậy, người có trí tuệ cảm xúc lựa chọn không đối đầu với kiểu người này. Ngược lại, họ chọn cách thuyết phục để hướng người có tư tưởng tiêu cực chuyển đổi thái độ một cách tích cực và đảm bảo không làm ảnh hưởng mối quan hệ của hai người hay tạo ra thù hận.
7. Cân bằng giữa công việc và cuộc sống
Con người không phải là một cỗ máy. Chính vì vậy, một sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống sẽ đảm bảo mỗi người luôn cảm thấy hạnh phúc hơn. Người có trí tuệ cảm xúc cao luôn nhìn nhận mọi thứ theo chiều hướng tốt đẹp, họ không lãng phí quá nhiều thời gian vào những tin tức giật gân, nói chuyện phiếm với bạn bè hay “sống ảo” trên mạng xã hội bằng các comment, “Like” hay đăng ảnh “tự sướng”….
8. Dễ thích nghi
Cuộc sống thay đổi không ngừng, đặc biệt là trong xã hội hiện đại và người có trí tuệ cảm xúc luôn chủ động điều chỉnh bản thân mình để thích ứng với những thay đổi đó. Họ hiểu rằng, thay đổi là một sự chắc chắn và tất yếu nhưng điều đó không có nghĩa họ phải làm theo các trào lưu không lành mạnh. Ngược lại, người có EQ cao luôn giữ vững bản thân trước những cám dỗ của cuộc sống, tránh xa các tệ nạn xã hội và sống thật với chính mình.
9. Thích khám phá
Người có trí tuệ cảm xúc cao không ngừng khám phá, học hỏi, mở rộng kiến thức và sáng tạo trong công việc. Họ không bao giờ hài lòng với những gì đã biết mà luôn muốn tìm hiểu sâu hơn, kỹ hơn để hoàn thiện bản thân mình. Sự tò mò học hỏi không ngừng khiến người có trí tuệ cảm xúc có “một sức hút tích cực” đến những người xung quanh. Họ luôn là người tìm ra được giải pháp cho những thử thách mà cả nhóm đang gặp phải, đồng thời tạo động lực mạnh mẽ cho mọi người trong nhóm có thiên hướng tương tự như họ.
10. Quan tâm đến sức khỏe bản thân
Muốn duy trì và phát triển được trí tuệ cảm xúc thì một sức khỏe tốt cả về thể chất lẫn tinh thần là điều rất quan trọng. Chính vì vậy, người có EQ cao luôn xây dựng cho mình một nếp sống lành mạnh bằng cách nghỉ ngơi, ăn uống đầy đủ và khoa học. Nhờ đó, họ trở nên bền bỉ và linh hoạt hơn trước sự thay đổi của ngoại cảnh.
11. Sống kỷ luật và có cam kết
Người có EQ cao luôn rõ ràng trong mục tiêu, định hướng và biết ưu tiên các công việc. Khi bắt tay vào làm, họ tập trung cao độ để hoàn thành nhiệm vụ đúng cam kết với kết quả tốt nhất nhưng không phô trương hay tự mãn khi đạt được thành tích nổi bật hơn mọi người. Chính vì vậy họ luôn nhận được sự ủng hộ và yêu mến của đồng nghiệp cũng như sự tín nhiệm của quản lý.
12. Hiểu rõ tại sao lại lo lắng hay căng thẳng
Người có trí tuệ cảm xúc luôn nhận biết được cảm xúc của mình nên mỗi khi lo lắng hay căng thẳng, họ điều nắm rõ được lý do. Do vậy, họ biết cách để kiếm soát chúng và tìm cách giải tỏa kịp thời.
13. Kỹ năng giao tiếp tốt
Cho dù là bạn bè hay người lạ, người có trí tuệ cảm xúc cao đều biết cách bắt đầu câu chuyện để tạo được ấn tượng tốt nhất. Họ luôn thân thiện, cởi mở với tất cả mọi người nhưng không cố gắng trở thành người trung tâm. Ngược lại, họ tạo cảm giác thoải mái để bất cứ ai cũng cảm thấy rằng mình được tôn trọng và là một phần của câu chuyện.
