Hình minh hoạ (Nguồn: dreamstime)
Đối chiếu trực tiếp
Khái niệm
Đối chiếu trực tiếp là so sánh, đối chiếu trị số (về mặt lượng) của cùng một chỉ tiêu trên các nguồn tài liệu khác nhau.
Đối chiếu trực tiếp là một trong những phương pháp kiểm toán chứng từ.
Phương pháp kiểm toán chứng từ là phương pháp kiểm toán mà trong đó kiểm toán viên dựa vào các thông tin kế toán đã được phản ánh trên các tài liệu kế toán và trên cơ sở các phương pháp của kế toán và của phân tích để xây dựng phương pháp riêng của mình đối với đối tượng này.
Cơ sở hình thành phương pháp
– Dựa vào mối quan hệ giữa các mặt đối lập như giữa tài sản và nguồn vốn, giữa thu và chi…
– Dựa vào các quan hệ giữa các tài liệu, chứng từ, sổ sách trong kế toán.
Các loại đối chiếu
Trong phương pháp này thường tiến hành một số loại đối chiếu như:
– Loại 1: Đối chiếu giữa số cuối kì và số đầu năm hoặc đối chiếu giữa các kì trên các bảng cân đối để nghiên cứu sự biến động, xu hướng động thái của các mặt hoạt động tương ứng với chỉ tiêu đó (đối chiếu ngang).
– Loại 2: Đối chiếu giữa các bộ phận của tổng thể với tổng thể để xem xét cơ cấu, sự phân bố của các quần thể (đối chiếu dọc).
– Loại 3: Đối chiếu giữa số dự đoán, định mức, kế hoạch với số thực tế để đánh giá mức độ phấn đấu thực hiện các mục tiêu thể hiện trên các chỉ tiêu tương ứng.
– Loại 4: Đối chiếu trị số của cùng một chỉ tiêu trong cùng một thời kì trên các chứng từ, tài liệu khác nhau.
– Loại 5: Đối chiếu các con số của cùng một chứng từ nhưng được bảo quản, lưu trữ ở các địa điểm khác nhau.
– Loại 6: Đối chiếu trị số của các chỉ tiêu của đơn vị với trị số của các công ty khác cùng ngành, cùng qui mô để đánh giá tính hợp lí của chỉ tiêu.
Kết luận: Phương pháp đối chiếu trực tiếp được sử dụng rất rộng rãi mặc dù chỉ được sử dụng trong trường hợp các chỉ tiêu được hạch toán theo cùng chuẩn mực (thước đo) như cùng nội dung, cùng phương pháp tính, cùng đơn vị tính và trong cùng một khoản thời gian và điều kiện thực hiện.
(Tài liệu tham khảo: Đối tượng và phương pháp kiểm toán, ĐH Kinh tế Quốc dân)
