Hình minh họa. Nguồn: qualityinspection
Hình thức trả lương (Way of payment)
Định nghĩa
Hình thức trả lương trong tiếng Anh gọi là Way of payment. Hình thức trả lương là cách thức doanh nghiệp thực hiện việc trả lương cho người lao động tùy theo đặc điểm hoạt động kinh doanh, tính chất công việc và trình độ quản lí.
Các hình thức trả lương trên thực tế
(1) Hình thức tiền lương theo thời gian
Khái niệm: Là hình thức tính tiền lương theo thời gian làm việc, cấp bậc kĩ thuật và thang lương của người lao động.
Theo hình thức này, tiền lương phải trả được tính bằng thời gian làm việc thực tế nhân với mức lương trên một đơn vị thời gian.
Đặc điểm
– Tiền lương thời gian với đơn giá tiền lương cố định gọi là tiền lương thời gian giản đơn. Tiền lương thời gian giản đơn có thể kết hợp chế độ tiền thưởng để khuyến khích người lao động hăng hái làm việc, tạo nên tiền lương thời gian có thưởng.
– Để áp dụng trả lương theo thời gian, doanh nghiệp phải theo dõi ghi chép thời gian làm việc của người lao động và mức lương thời gian của họ.
– Các doanh nghiệp chỉ áp dụng hình thức tiền lương theo thời gian cho những công việc chưa xây dựng được định mức lao động, chưa có đơn giá tiền lương sản phẩm; thường áp dụng cho lao động làm công tác văn phòng như hành chính, quản trị, thống kê, kế toán, tài vụ…
Hạn chế
Hình thức tiền lương theo thời gian có hạn chế là chưa gắn được tiền lương với kết quả và chất lượng lao động (năng suất lao động).
(2) Hình thức tiền lương theo sản phẩm
Khái niệm
Là hình thức tiền lương tính theo số lượng, chất lượng sản phẩm, công việc đã hoàn thành đảm bảo yêu cầu chất lượng và đơn giá tiền lương tính cho một đơn vị sản phẩm, công việc đó.
Tiền lương sản phẩm phải trả được tính bằng số lượng hoặc khối lượng công việc, sản phẩm hoàn thành đủ tiêu chuẩn chất lượng, nhân với đơn giá tiền lương sản phẩm.
Đặc trưng
– Việc xác định tiền lương sản phẩm phải dựa trên cơ sở các tài liệu về hạch toán kết quả lao động.
– Tiền lương theo sản phẩm có thể áp dụng đối với lao động trực tiếp sản xuất sản phẩm, gọi là tiền lương sản phẩm trực tiếp, hoặc có thể áp dụng đối với người gián tiếp phục vụ sản xuất gọi là tiền lương sản phẩm gián tiếp.
Ưu điểm
Hình thức tiền lương theo sản phẩm đảm bảo nguyên tắc phân phối theo số lượng, chất lượng lao động; khuyến khích người lao động quan tâm đến kết quả và chất lượng sản phẩm.
(3) Hình thức tiền lương khoán
Tiền lương khoán được trả cho người lao động hưởng lương khoán, căn cứ vào khối lượng, chất lượng công việc và thời gian phải hoàn thành.
(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Kế toán tài chính, NXB Tài chính)
