Hình minh họa. Nguồn: aintreegroup.com.au
Kiểm toán chu trình mua hàng và thanh toán (Audit of acquisition and payment cycle)
Kiểm toán chu trình mua hàng và thanh toán trong tiếng Anh là Audit of acquisition and payment cycle.
Kiểm toán chu trình mua hàng và thanh toán là việc kiểm tra tính trung thực và hợp lí của các khoản mục liên quan đến chu trình mua hàng và thanh toán trên Báo cáo tài chính của một đơn vị.
Nội dung của chu trình mua hàng và thanh toán
– Quá trình mua vào của hàng hóa dịch vụ bao gồm những khoản mục như nguyên vật liệu, tài sản cố định, công cụ dụng cụ, điện nước, sửa chữa và bảo trì…
– Chu trình mua hàng và thanh toán thường được bắt đầu bằng sự khởi xướng của một đơn đặt mua của người có trách nhiệm cần hàng hóa hay dịch vụ đó và kết thúc bằng việc thanh toán cho nhà cung cấp về hàng hóa hay dịch vụ nhận được
– Các tài khoản có liên quan đến chu kì này: TK 151, 152, 153, 156, 211, 212, 213, 142, 242, 111, 112, 331, 133, 335, 621, 627, 641, 642…
Đặc điểm của chu trình mua hàng và thanh toán
– Chu trình mua hàng thanh toán là một chu trình có ảnh hưởng quan trọng đến kết quả kinh doanh của đơn vị
– Người sử dụng BCTC thường có khuynh hướng dựa vào mối liên hệ giữa Tài sản và Công nợ để đánh giá một số chỉ tiêu tài chính của doanh nghiệp
Các khả năng sai phạm của chu trình mua hàng và thanh toán
– Trình bày sai lệch để điều chỉnh kết quả kinh doanh theo ý muốn chủ quan của doanh nghiệp
– Điều chỉnh các khoản nợ phải trả người bán (khai tăng hoặc khai giảm) để điều chỉnh cán cân tài chính của doanh nghiệp
– Gian lận trong các nghiệp vụ mua hàng (giá cả cao hơn thực tế hoặc chất lượng thấp hơn yêu cầu)
– Vấn đề kiểm kê số lượng, chất lượng hàng tồn kho
Các thủ tục và qui trình kiểm soát nội bộ
– Qui trình mua hàng và thanh toán của đơn vị
– Qui định về khoản lí kho (quản lí hàng nhập, quản lí chất lượng, kiểm kê kho)
– Các chứng từ sử dụng (yêu cầu mua, lệnh mua, phiếu giao hàng, phiếu nhận hàng, nhật kí mua, sổ cái người cung cấp hàng, hóa đơn)
– Qui định về tính giá hàng nhập kho
Nguồn số liệu để kiểm toán
– Các nội qui, qui chế nội bộ của đơn vị liên quan đến quản lí các nghiệp vụ mua hàng và thanh toán
– Bảng cân đối kế toán năm, kì kiểm toán (phần liên quan đến hàng hóa, tài sản mua vào và các khoản thanh toán phải trả người bán)
– Các sổ kế toán tổng hợp, chi tiết của các tài khoản có liên quan
– Các chứng từ, hóa đơn mua hàng, phiếu chi tiền, phiếu nhập kho, hóa đơn GTGT, chứng từ vận chuyển, biên bản kiểm nghiệm…
– Các hợp đồng mua bán, đi thuê tài sản, nhà cửa, đất đai, các đơn đặt hàng, các biên bản thanh lí hợp đồng mua bán, vận chuyển, hợp đồng đi thuê.
(Nguồn tham khảo: Bài giảng Kiểm toán tài chính, HV Công nghệ bưu chính viễn thông)
