Hình minh họa. Nguồn: Vectorstock
Quĩ trợ cấp (Pension Fund)
Khái niệm
Quĩ trợ cấp trong tiếng Anh gọi là Pension Fund.
Quĩ trợ cấp là một định chế tài chính phi ngân hàng, thực hiện huy động vốn bằng các khoản đóng góp của những người tham gia, và sử dụng vốn đó vào mục đích chủ yếu là chi trả trợ cấp thường xuyên cho những người tham gia bảo hiểm khi họ đến tuổi nghỉ hưu, vì vậy còn gọi là quĩ hưu bổng.
quĩ này đảm bảo cho các cá nhân và gia đình khi tới tuổi hưu sẽ có thu nhập bù vào các khoản lợi tức mà họ đã mất đi khi nghỉ hưu. Tiền đóng quĩ hưu trí cũng giống như những khoản tiền tiết kiệm để được sử dụng khi về hưu.
Ngoài ra, trong thời gian chưa sử dụng nguồn vốn vào mục đích chi trả trợ cấp, nguồn vốn tạm thời thừa có thể được quĩ sử dụng vào mục đích đầu tư vào các tài sản tài chính để sinh lợi.
Mục đích hoạt động của quĩ trợ cấp
Quĩ trợ cấp hoạt động nhằm đảm bảo một mức thu nhập ổn định cho người lao động khi về hưu. Để đạt được mục đích này, giới chủ, người làm công, các tổ chức công đoàn và Chính phủ cùng nhau xây dựng kế hoạch lương hưu trí, trong đó qui định tỉ lệ đóng góp định kì của người lao động còn đang làm việc.
Chi phí trả cho người về hưu diễn ra hàng năm, có thể dưới hình thức trả một lần hoặc trả đều đặn theo định kì. Hơn nữa, các quĩ này có thể đầu tư vào các tài sản có tính an toàn như tiền gửi ngân hàng hoặc các kì phiếu do ngân hàng phát hành.
Phương thức quản lí quĩ trợ cấp
Quĩ trợ cấp được quản lí theo hai phương thức:
• Chương trình trợ cấp riêng: do các công ty lớn lập ra.
Mục đích của quĩ là thực hiện chương trình trợ cấp cho công nhân khi họ có thời gian làm việc tối thiểu cho công ty. Trường hợp không đủ thời gian làm việc theo qui định, dù là tự ý ra đi hoặc bị thải hồi đều không được hưởng quyền trợ cấp.
Cái khó của chương trình này là các khoản đóng góp và thu nhập của chúng qua các năm, có thể không đủ trả trợ cấp khi đến kì thanh toán và các quĩ đó có nguy cơ thua lỗ kéo dài. Để khắc phục tình trạng đó, Nhà nước thường là người tham gia đóng góp với tư cách hỗ trợ cho các doanh nghiệp để đảm bảo thu nhập hưu trí cho những người làm công.
• Chương trình trợ cấp công cộng: được quản lí bởi chính phủ.
Theo chương trình này, hầu hết người lao động đều nhận trợ cấp hưu trí. Đây là chương trình trợ cấp quan trọng nhất mà người ta quen gọi là bảo hiểm xã hội. Vốn của chương trình thu được từ đóng góp định kì của những người lao động được tính theo một tỉ lệ nhất định trên mức lương của họ.
Các khoản trợ cấp xã hội bao gồm tiền thu nhập hưu trí, tiền thanh toán y tế, và trợ cấp mất sức lao động. Nhưng chương trình này cũng gặp khó khăn khi tỉ trọng người về hưu so với số người đi làm ngày càng tăng lên. Đây là điểm đáng lo ngại trong việc thực hiện chính sách xã hội mà Chính phủ đang cố gắng để can thiệp.
(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Tiền tệ Ngân hàng, NXB Phương Đông)
