Hình minh họa. Nguồn: greencapinvestment
Quĩ đầu tư dạng hợp đồng
Định nghĩa
Quĩ đầu tư dạng hợp đồng là một cơ chế hoạt động bao gồm các bên tham gia: công ty quản lí quĩ, người lưu giữ tài sản của quĩ và nhà đầu tư.
Đặc trưng
Đây là mô hình quĩ tín thác đầu tư. Khác với mô hình quĩ đầu tư dạng công ty, mô hình quĩ đầu tư dạng hợp đồng không phải là một pháp nhân.
Quĩ đầu tư dạng hợp đồng thuần túy là một quĩ tiền tệ do các nhà đầu tư đóng góp hình thành nên quĩ và ủy thác cho nhà đầu tư chuyên nghiệp quản lí và thực hiện đầu tư. Thông qua đó, các nhà đầu tư góp vốn được hưởng lợi nhuận từ kết quả hoạt động của quĩ.
Các bên tham gia
Có thể có sự khác biệt nhất định theo qui định luật pháp của mỗi nước, nhưng nhìn chung các bên tham gia vào quĩ đầu tư dạng hợp đồng có chức năng, nhiệm vụ chủ yếu sau:
Công ty quản lí quĩ
Trong mô hình quĩ đầu tư dạng hợp đồng, công ty quản lí quĩ thực hiện các chức năng và hoạt động chủ yếu sau:
– Thành lập quĩ đầu tư chứng khoán
Công ty quản lí quĩ đứng ra xin phép thành lập quĩ và tiếp đó phát hành chứng chỉ quĩ đầu tư để tạo vốn cho quĩ.
– Lựa chọn và thực hiện đầu tư vốn của quĩ vào chứng khoán hoặc tài sản khác phù hợp với điều lệ của quĩ.
– Xác định lợi nhuận của quĩ và chỉ dẫn người lưu giữ tài sản của quĩ thực hiện phân phối lợi nhuận cho nhà đầu tư…
Công ty quản lí quĩ được hưởng các khoản phí và thưởng theo qui định của điều lệ quĩ. Một công ty quản lí có thể quản lí một hoặc nhiều quĩ đầu tư chứng khoán.
Người lưu giữ tài sản của quĩ
Đóng vai trò là người bảo quản tài sản của quĩ. Ở Việt Nam, người lưu giữ tài sản của quĩ là ngân hàng giám sát.
Trong mô hình quĩ đầu tư dạng hợp đồng, ngân hàng giám sát thực hiện các nghĩa vụ chủ yếu sau:
– Thực hiện lưu kí tài sản của quĩ, quản lí tách biệt tài sản của quĩ với các tài sản khác của ngân hàng giám sát.
– Giám sát để đảm bảo công ty quản lí quĩ tuân thủ Điều lệ quĩ đầu tư và các qui định của pháp luật.
– Thực hiện hoạt động thu, chi, thanh toán và chuyển giao tiền, chứng khoán liên quan đến hoạt động của quĩ theo yêu cầu của công ty quản lí quĩ.
– Xác nhận các báo cáo do công ty quản lí quĩ lập có liên quan đến quĩ.
Khi thực hiện nhiệm vụ, ngân hàng giám sát được hưởng các khoản phí nhất định được qui định trong Điều lệ của quĩ.
Người đầu tư vào quĩ đầu tư
Là tổ chức hay cá nhân góp vốn vào quĩ thông qua việc mua chứng chỉ quĩ đầu tư. Người đầu tư có quyền hưởng lợi từ hoạt động đầu tư của quĩ tương ứng với tỉ lệ vốn góp và yêu cầu công ty quản lí quĩ thực hiện đúng Điều lệ của quĩ.
Tuy nhiên, người đầu tư không được phép trực tiếp thực hiện các quyền và nghĩa vụ với tài sản trong danh mục đầu tư của quĩ. Như vậy, người đầu tư không có quyền quản lí quĩ đầu tư, không được phép yêu cầu công ty quản lí quĩ, người lưu giữ trình sổ sách hoặc thư từ giao dịch, ngoại trừ tại đại hội những người đầu tư.
(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Thị trường chứng khoán, NXB Tài chính)
