Hình minh hoạ (Nguồn: investopedia)
Quyền mua trước
Khái niệm
Quyền mua trước hay đặc quyền mua trong tiếng Anh được gọi là preemptive right.
Quyền mua trước là một quyền ưu đãi được gắn với một cổ phiếu đang lưu hành, do công ty phát hành ra cổ phiếu đó để huy động thêm vốn cổ phần.
Quyền mua trước cho phép người sở hữu những cổ phần đang lưu hành được mua một số nhất định cổ phiếu trong đợt phát hành mới của công ty, tại một mức giá xác định thấp hơn mức giá chào bán ra công chúng trong một thời hạn nhất định.
Các quyền này cũng được chuyển nhượng giữa các cổ đông có quyền thụ hưởng quyền và các nhà đầu tư khác.
Thông thường, quyền mua trước có thời hạn ngắn hạn là chủ yếu (từ 2-4 tuần) và việc phát hành quyền được quy định trong điều lệ tổ chức của công ty.
Mức giá đăng kí quyền mua trước
Mức giá đăng kí trong tất cả các dạng quyền mua trước thấp hơn mức giá hiện hành của cổ phiếu vào thời điểm quyền được phát hành.
Điều này là do:
– Rủi ro có thể xảy ra khi giá thị trường giảm trong thời hạn phát hành quyền và điều đó có thể ảnh hưởng đến đợt phát hành.
– Mức chênh lệch đáng kể này làm tăng tính hấp dẫn đối với các cổ đông cũ. Vì vậy, để tránh cho các cổ đông cũ khỏi thiệt, họ được mua cổ phần mới theo giá lí thuyết bằng phần chênh lệch giữa thị giá cổ phiếu trước và sau khi tăng vốn.
Giá trị của quyền
Giá trị của quyền mua trước (chứng quyền) được xác định như sau:
M= (P-F)/(N+1)
Trong đó:
– P là thị giá cổ phiếu
– F là giá ưu đãi của chứng quyền
– N là định mức số cổ phiếu cũ để mua một cổ phiếu mới hay là số lượng quyền cần để mua một cổ phần mới = Số lượng cổ phần cũ đang lưu hành/số lượng cổ phần mới.
Trong đó: Số lượng cổ phần mới = mức vốn cần huy động/giá đăng kí mua
Sở dĩ trong mẫu số, N phải cộng thêm 1 là vì trong thời hạn đăng kí mua cổ phần mới, giá thị trường của cổ phiếu (P) đã bao gồm luôn cả giá trị của quyền.
Bán quyền mua trước
Trường hợp các cổ đông không muốn thực hiện quyền, họ có thể bán chúng trên thị trường trong thời gian quyền chưa hết hạn.
Giá quyền phụ thuộc vào giá thị trường của cổ phiếu. Ngoài ra, cần lưu ý rằng vào ngày đầu tiên cổ phần được mua bán không còn kèm đặc quyền, giá thị trường sẽ giảm một khoảng bằng với giá trị của đặc quyền (vì cổ phần bây giờ đang được bán không có đặc quyền).
Khi đó, giá trị của một đặc quyền sẽ là:
M= (P-F)/N
(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Thị trường Chứng khoán, Trường ĐH Kinh tế Quốc dân, , NXB Tài chính)
