Giải pháp kho hàng thông minh là một trong những hoạt động quan trọng hàng đầu trong chuỗi cung ứng và hoạt động Logistics. Hoạt động này ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng sản phẩm trong quá trình lưu kho và tổng chi phí hoạt động kinh doanh. Trong bài viết này chúng tôi sẽ cùng bạn tìm hiểu các loại nhà kho thông minh và những công nghệ ứng dụng để quản lý kho hàng thông minh hiệu quả nhất hiện nay.
Các loại kho hàng thông minh hiện nay
Trong một doanh nghiệp sản xuất kho hàng thường được phân chia thành các loại sau:
Kho linh kiện: Bao gồm toàn bộ các nguyên vật liệu đầu vào và bán thành phẩm của các công đoạn trong sản xuất để làm nguyên liệu cho các công đoạn sau đó (đầu vào).
Kho sản phẩm: Bao gồm các sản phẩm hoàn thành, là thành phẩm cuối cùng của các dây chuyền sản xuất chuẩn bị cho việc xuất hàng (đầu ra)
Kho vật liệu đóng gói: Bao gồm bao bì, pallet, nilon, dây buộc,… liên quan đến việc chứa đựng, đóng gói pallet.
Trong ngành logistics, có các loại kho cơ bản sau:
Kho ngoại quan (bonded warehouse):
Kho ngoại quan là khu vực kho, bãi được ngăn cách với khu vực xung quanh để tạm lưu giữ, bảo quản hoặc thực hiện các dịch vụ đối với hàng hoá từ nước ngoài hoặc từ trong nước đưa vào kho theo hợp đồng thuê kho ngoại quan được ký giữa chủ kho ngoại quan và chủ hàng. Các kho ngoại quan có thể thuộc sở hữu của nhà nước hoặc các công ty tư nhân.
Tại các kho ngoại quan, chủ hàng hóa gửi kho có thể trực tiếp, ủy quyền cho chủ kho hoặc đại lý làm thủ tục hải quan thực hiện các dịch vụ như gia cố, chia gói, đóng gói bao bì; đóng ghép hàng hóa; phân loại phẩm cấp hàng hóa, bảo dưỡng hàng hóa. Ngoài ra, tại đây còn có thể chuyển quyền sở hữu hàng hóa, chuyển hàng hóa hai chiều giữa kho ngoại quan và cửa khẩu, giữa các kho ngoại quan với nhau và làm các thủ tục xuất nhập hàng hóa. Tại kho ngoại quan của Kuehne + Nagel, các loại giấy tờ, thủ tục thông quan của quý khách sẽ luôn được xử lý với tốc độ nhanh nhất.
Kho CFS (container freight station):
Kho CFS (còn gọi là địa điểm thu gom hàng lẻ), là loại kho chuyên dụng để thu gom hoặc phân tách hàng lẻ vận chuyển chung công-ten-nơ. Kho CFS thường được sử dụng khi các chủ hàng không có đủ hàng để lấp đầy một công-ten-nơ (FCL). Dịch vụ ở các kho CFS bao gồm đóng gói, đóng gói lại, sắp xếp, sắp xếp lại hàng hóa chờ xuất khẩu. Tại đây, hàng hóa sẽ được đưa vào địa điểm thu gom để chờ làm thủ tục xuất-nhập khẩu nếu cần rồi mới chia tách hoặc đóng ghép chung công-ten-nơ để xuất khẩu ra nước ngoài.
Kho bảo thuế (Tax suspension warehouse):
Kho bảo thuế là kho dùng để chứa nguyên liệu, vật tư nhập khẩu đã được thông quan nhưng chưa nộp thuế để sản xuất hàng hóa xuất khẩu của chủ kho bảo thuế (Điều 4 Luật Hải Quan số 54/2014/QH13, tham khảo thêm tại đây). Theo lẽ đó, kho bảo thuế thường thuộc sở hữu của các doanh nghiệp và các doanh nghiệp này sẽ chịu tự chịu trách nhiệm, phối hợp với cơ quan hải quan để tạo điều kiện cho việc kiểm tra và giám sát kho bảo thuế.
Các công nghệ trong giải pháp nhà kho thông minh, kho hàng thông minh, kho hàng tự động?
Trong thời đại công nghệ phát triển chóng mặt như hiện nay, nhiều phương pháp quản lý kho đã được đưa vào để hạn chế thất thoát và tăng hiệu quả sử dụng tồn kho. Trong đó, ứng dụng công nghệ vào hoạt động quản trị kho hàng (Hệ thống quản lý kho hàng thông minh-WMS, Xe tự hành – AGV, Robot cộng tác và hệ thống lưu trữ, truy xuất tự động) là xu hướng tất yếu để giảm giá thành sản xuất, lưu trữ và quản trị tốt chuỗi cung ứng cho các doanh nghiệp. Kho hàng thông minh (Smart Warehouse)(hay còn được biết đến với tên gọi hệ thống nhà kho thông minh hoặc kho tự động) chính là một trong những yếu tố cần thiết trong nhà máy thông minh hiện nay. 4 công nghệ nổi bật được ứng dụng trong kho hàng thông minh hiện nay là:
1. Hệ thống quản lý kho hàng thông minh (WMS)
Hệ thống quản lý kho hàng WMS (Warehouse Management System – WMS) là một phần mềm được phát triển để hỗ trợ việc quản lý kho hàng thông minh của doanh nghiệp. Điểm chung của các ứng dụng phần mềm này là được thiết kế để đơn giản hóa hoạt động quản lý kho và giúp chúng ta hoàn thành các công việc trong thời gian ngắn nhất với năng suất cao nhất có thể. Phần mềm quản lý kho là một trong những yếu tố quan trọng nhất hình thành nên kho hàng thông minh.
Một số chức năng cơ bản của hệ thống quản lý nhà kho thông minh WMS:
- Thiết lập và quản lý danh mục hàng hóa vật tư
- Quản lý tồn kho theo vị trí, thùng, gói, bao, pallet
- Quản lý hàng hóa, vật tư theo lô, hạn sử dụng, tuổi hàng tồn kho
- Quản lý hàng hóa vật tư đồng thời nhiều đơn vị tính quy đổi
- Tính giá vốn hàng tồn kho theo nhiều phương pháp
- Quản lý định mức tồn kho
Hiện nay trên thị trường tồn tại rất nhiều hệ thống quản lý kho WMS nội địa và quốc tế. Trong đó, các giải pháp WMS Việt được phát triển với chất lượng không kém gì các sản phẩm nước ngoài. Đặc biệt, mức độ tùy chỉnh của các sản phẩm này để phù hợp với đặc thù doanh nghiệp sẽ cao hơn mà chi phí sản xuất sẽ hợp lý hơn.
2. Xe tự hành (AGV) – Giải pháp nhà kho thông minh
Xe tự hành AGV (Automated Guided Vehicle) là loại xe sử dụng các công nghệ dẫn đường để vận chuyển hàng hóa đến những địa điểm đã được đánh dấu sẵn mà không cần đến sự can thiệp của con người.
Trong kho AGV có thể di chuyển tới mọi vị trí, dừng tại các điểm/trạm được lập trình sẵn và tự sạc pin tự động tại trạm đích. Thay vì những công nhân đẩy pallet, bạn sẽ thấy những chiếc xe tự hành AGV đi lại và kéo pallet hàng nặng tới 500kg với tốc độ 50m/phút tới đúng vị trí bạn cần. AGV có thể làm việc 24/7 và gần như không “nghỉ ốm” như lao động thông thường. AGV thay thế một phần con người trong kho, doanh nghiệp có thể loại bỏ các lỗi sai tiềm ẩn gây lãng phí và giảm năng suất.
AGV là giải pháp quản lý kho hàng thông minh có thể kéo pallet hàng nặng tới 500kg với tốc độ 50m/phút tới đúng vị trí bạn cần.
3. Robot cộng tác (Cobots – Collaborative Robots) – Công nghệ Nhà kho thông minh
Robot cộng tác hay còn gọi là cobots là loại robot được sử dụng nhằm mục đích có thể làm việc chung với con người. Điều này rất khác biệt so với các robot công nghiệp hiện nay là được thiết kế để làm việc độc lập và luôn có khung bảo vệ xung quanh robot, nhằm hạn chế gây thương tích cho con người.
Cobots có thể có nhiều vai trò – từ robot tự động có khả năng làm việc cùng với con người trong một môi trường đến những nhiệm vụ làm việc độc lập. Robot cộng tác là những cỗ máy rất phức tạp có khả năng phối hợp tay với con người một cách hiệu quả, giúp giảm thiểu những nhiệm vụ khó khăn hoặc lặp đi lặp lại của con người.
Hiện nay robot cộng tác đang ngày càng được sử dụng phổ biến trong các kho hàng thông minh. Các robot 3 trục, 4 trục, 5 trục và 6 trục cũng được sử dụng ngày một nhiều. Phổ biến hơn cả là robot 6 trục UNIVERSAL với các model UR3, UR5, UR10 ứng dụng để bốc xếp hàng từ pallet xe tự hành AGV hoặc băng tải tự động để sắp xếp vào các vị trí lưu trữ đã định trước, và ngược lại.
Robot cộng tác có khả năng phối hợp tay với con người để giảm thiểu những nhiệm vụ khó khăn hoặc lặp đi lặp lại của con người.
4. Hệ thống lưu trữ và truy xuất tự động cho kho hàng thông minh (AS/RS)
Kệ kho chứa hàng AS/RS bao gồm 1 hệ thống khung giàn (racking) kết hợp với 1 hệ thống crane (cần cẩu) tự động để nhập xuất hàng. Điểm đặc biệt của AS/RS là hệ thống được thiết kế rất cao, tận dụng tối đa chiều cao kho.
Các hệ thống phụ trợ thực hiện công việc của kho bao gồm con thoi, cần trục, băng tải, mô-đun nâng thẳng đứng (VLM), tải trọng nhỏ, tải đơn vị hoặc các hệ thống khác. Nó thường được tích hợp với phần mềm thực thi kho hàng (WES), phần mềm quản lý kho hàng (WMS).
Nếu được thiết kế thêm hệ thống băng tải vận chuyển tự động thì kho AS/RS hoàn toàn không cần có con người thao tác trong kho. Toàn bộ khâu xuất nhập hàng đều do phần mềm điều khiển. Điều này cực kì phù hợp trong những kho lạnh, kho đông.
Kệ kho chứa hàng AS/RS là giải pháp hiệu quả về mặt không gian và tiết kiệm chi phí trong kho
