Hình minh họa (Nguồn: file.hstatic.net)
Cạnh tranh lành mạnh
Khái niệm
Cạnh tranh lành mạnh trong tiếng Anh là Workable competition.
Cạnh tranh lành mạnh là khái niệm bao hàm những tiêu chuẩn về cơ cấu và hành vi thị trường cần tuân thủ để đảm bảo đạt được hiệu quả thị trường mong muốn. Người ta đưa vào khái niệm này những tiêu chuẩn như sau:
Tiêu chuẩn về kết cấu:
1.Số lượng người bán lớn hoặc đủ lớn, không có ai chi phối thị trường, hoặc ít nhất cũng có nhiều người chi phối được thị trường khi kinh tế qui mô cho phép họ làm điều đó.
2.Không có trở ngại nhân tạo nào đối với sự gia nhập
3.Sự phân biệt chất lượng vừa phải và nhạy cảm với giá cả
Tiêu chuẩn về hành vi:
1. Có sự cạnh tranh mạnh mẽ giữa các nhà cung cấp, không có các thoả thuận cấu kết (các ten) để cố định giá cả, thị phần, v.v…
2. Không sử dụng chiến thuật cô lập hoặc lôi kéo (ví dụ chỉ mua bán với một số người, từ chối cung cấp, hợp đồng ràng buộc) với mục đích làm hại các nhà cung cấp cạnh tranh.
3. Nhạy cảm với nhu cầu của người tiêu dùng về các mặt hàng khác nhau
Tiêu chuẩn về hiệu quả:
1. Tối thiểu hoá chi phí cung ứng
2. Giá phù hợp với chi phí cung ứng, trong đó có cả lợi nhuận hợp lí mà người cung ứng thu được từ hiệu quả, chấp nhận rủi ro, đầu tư và đổi mới.
3. Tránh mức chi tiêu cho quảng cáo quá cao
4. Áp dụng công nghệ và sản phẩm mới
Những định nghĩa về cạnh tranh lành mạnh biểu thị nỗ lực đưa ra các chỉ dẫn hữu ích cho chính sách chống độc quyền trong thực tiễn, chứ không phải trạng thái lí tưởng trong lí thuyết về cạnh tranh hoàn hảo. Song trên thực tế, người ta vẫn gặp khó khăn nghiêm trọng trong việc khuyến khích mọi người chấp nhận các tiêu chuẩn này. Chẳng hạn số người bao nhiêu là đủ lớn? Làm thế nào để đạt được con số đó? Mức lợi nhuận nào là hợp lí?
(Tài liệu tham khảo: Nguyễn Văn Ngọc, Từ điển Kinh tế học, Đại học Kinh tế Quốc dân)
Đặc trưng của cạnh tranh lành mạnh
Trong khoa học pháp lí, người ta cũng chưa có được bất cứ khái niệm nào về cạnh tranh lành mạnh làm vừa lòng tất cả những nhà khoa học. Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng đã có một sự thống nhất khi đưa ra những đặc trưng của cạnh tranh lành mạnh như sau:
– Cạnh tranh bằng tiềm năng vốn có của doanh nghiệp
– Có mục đích thu hút khách hàng
– Không trái pháp luật và tập quán kinh doanh lành mạnh.
(PGS. Nguyễn Như Phát – Ths. Bùi Nguyên Khánh, sđd)
