Tiêu chuẩn kép là cụm từ được nhiều bạn trẻ nhắc đến trong thời gian gần đây. Mặc dù là cụm từ phổ biến tuy nhiên không phải ai cũng hiểu tiêu chuẩn kép là gì? Và làm thế nào để loại bỏ tiêu chuẩn kép nơi làm việc? Để trả lời những câu hỏi này Masterskills đã đưa ra bài viết sau đây.
1. Tiêu chuẩn kép là gì?
Có thể nói tiêu chuẩn kép là một trong số những cụm từ được sử dụng khá phổ biến trong xã hội hiện đại ngày nay, đặc biệt là đối với giới trẻ. Tuy nhiên, khi hỏi về “Tiêu chuẩn kép là gì?”, “Làm thế nào thì được gọi là tiêu chuẩn kép?” thì không phải ai cũng biết.
Thực tế tiêu chuẩn kép được hiểu một cách đơn giản là cùng một sự việc, hành động nhưng lại có các đánh giá theo nhiều chiều hướng khác nhau, tùy theo cái có lợi và phù hợp với mục đích của bản thân. Thông thường được sử dụng để bao biện hoặc hợp lý hóa cho hành vi của mình, áp đặt lên phía còn lại.
Bạn có thể dễ dàng phân biệt tiêu chuẩn các bằng hình thức thể hiện cụ thể: Cùng một công việc nhưng được xem là hoàn hảo và tuyệt vời do người này làm, nhưng cũng việc đó lại là thứ không thể chấp nhận và cấm kỵ đối với một số người khác. Điều này đã vi phạm những nguyên tắc về sự công bằng khi những người có mức độ trách nhiệm khác nhau lại thực hiện chung một công việc.
Nói thẳng ra, tiêu chuẩn kép là cách nói lịch sự để chỉ tính hai mặt, cơ hội thực dụng, vô duyên, mập mờ của một hành động. Một số người còn cho rằng tiêu chuẩn kép đã vi phạm các nguyên tắc và tính công bằng và xem nó như một loại thành kiến theo nguyên tắc bất bình đẳng và tự do.
2. Nguồn gốc của tiêu chuẩn kép (Double Standard)
Tiêu chuẩn kép trong tiếng Anh là gì? Trong tiếng Anh tiêu chuẩn kép còn được gọi là Double Standard, đây là một trong những thuật ngữ được sử dụng từ thế kỷ 18, từ này được dùng để chỉ sự bất bình đẳng đối với phụ nữ trong xã hội lúc bấy giờ.
Năm 1775, cụm từ “tiêu chuẩn kép” được Thomas Paine được sử dụng trong một bài viết với chủ đề về phụ nữ được đăng trên tạp chí Pennsylvania. Năm 1930 cụm từ tiêu chuẩn kép đã trở nên phổ biến hơn ở Mỹ khi được dùng để phản ánh nạn sự bất bình đẳng giới giữa nam và nữ khi trao đổi một vấn đề. Tại Việt Nam, cụm từ “tiêu chuẩn kép” được dùng để chỉ sự phân biệt trình một vấn đề cụ thể:
3. Tiêu chuẩn kép trong tình yêu là gì?
Khi chúng ta bắt đầu hẹn hò với ai đó và bước vào một mối quan hệ, không phải lúc nào chúng ta cũng có ý thức suy nghĩ về những kỳ vọng của mình. Chúng ta đang chia sẻ cuộc sống của mình với người mà chúng ta yêu thương, tin tưởng và quan tâm. Tuy nhiên, một khi những bất đồng bắt đầu xảy ra, chúng ta nhận ra các giá trị, niềm tin và ưu tiên của cả hai khác nhau như thế nào.
Một mối quan hệ tốt đòi hỏi sự tôn trọng lẫn nhau. Tuy nhiên, nếu bạn giữ tiêu chuẩn kép đối với người kia thì đó có thể là dấu hiệu của rắc rối. Bất cứ ai cũng có thể có tiêu chuẩn kép trong một mối quan hệ; nó không giới hạn ở tuổi tác, giới tính hay sắc tộc. Điều quan trọng là bạn phải nhận thức được những điều này ở bản thân và người yêu của mình để có thể cùng nhau giải quyết chúng và xây dựng một mối quan hệ hạnh phúc, lành mạnh hơn.
3. Ví dụ về tiêu chuẩn kép trong tình yêu
Để giúp bạn xác định liệu có tiêu chuẩn kép trong mối quan hệ của mình hay không, dưới đây là một số ví dụ phổ biến:
3.1 Tài chính
Người yêu của bạn hy vọng bạn tiết kiệm tiền, chi tiêu ít hơn, thanh toán hóa đơn và tiết kiệm khi mua sắm. Tuy nhiên, họ chi tiêu một cách phung phí, mua sắm mà không cần suy nghĩ nhiều và đang gánh một đống nợ nần.
3.2 Ngoại hình
Người yêu của bạn mong muốn bạn giữ dáng thon gọn, tập thể dục thường xuyên và ăn một chế độ ăn uống cân bằng. Họ đưa ra nhận xét về cân nặng cũng như những thay đổi về hình dáng và kích thước cơ thể của bạn. Tuy nhiên, họ không tuân theo những kỳ vọng mà họ đã đặt ra cho bạn
3.3 Hẹn hò và hành vi tình dục
Một nghiên cứu đã xem xét các kiểu thái độ theo giới tính vì nó liên quan đến tình dục thông thường hoặc “làm quen”. Nó đã phân tích dữ liệu từ Khảo sát đời sống xã hội để đánh giá nhận thức của sinh viên về vấn đề này. Mặc dù kết quả cho thấy gần một nửa số người được hỏi mất sự tôn trọng đối với cả hai giới vì quan hệ tình dục bừa bãi nhiều, nhưng nam giới lại có nhiều khả năng giữ tiêu chuẩn kép truyền thống hơn nữ giới.
Tiêu chuẩn kép về giới tính có thể là do thái độ nuôi dạy con cái. Một bài báo đã xem xét sự khác biệt trong cách nuôi dạy con trai và con gái ảnh hưởng như thế nào đến việc tán tỉnh và hình thành gia đình. Nó cho thấy cha mẹ có thái độ dễ dãi hơn đáng kể đối với hành vi tán tỉnh của con trai như hẹn hò, quan hệ tình dục và sống thử so với con gái.
Ngoài ra, cha mẹ thường mong đợi con trai kết hôn muộn hơn con gái và ưu tiên công việc hơn hôn nhân. Nó kết luận rằng tiêu chuẩn kép trong việc nuôi dạy con cái có thể góp phần tạo ra sự khác biệt về giới trong hành vi xã hội.
3.4 Đối phó với các cuộc xung đột
Người yêu của bạn buộc tội bạn không bao giờ lắng nghe, liên tục ngắt lời bạn khi bạn đang nói và nói với bạn rằng họ không có thời gian để nghe về khía cạnh câu chuyện của bạn.+
Người yêu của bạn sử dụng cách đối xử im lặng khi họ khó chịu với bạn. Họ cản trở và rút lui như một cách để giải quyết cơn giận của mình. Tuy nhiên, khi bạn tức giận với họ và cảm thấy thất vọng, lo lắng, họ buộc bạn phải nói cho họ biết bạn đang nghĩ gì ngay cả khi bạn yêu cầu họ cho bạn thời gian và không gian để xử lý cảm xúc của mình.
3.5 Đời sống xã hội
Người yêu của bạn tin rằng họ có thể tán tỉnh bất kỳ ai họ muốn vì họ hướng ngoại và thân thiện hoặc đó là một phần công việc của họ. Tuy nhiên, khi bạn làm điều đó họ sẽ khó chịu, nói với bạn rằng bạn thiếu tôn trọng và buộc tội bạn ngoại tình.
Nếu người yêu của bạn yêu cầu bạn không bao giờ chia sẻ những gì họ đã nói riêng với bạn với người khác nhưng sau đó lại quay lại và tiết lộ bí mật của bạn với một người bạn, thì họ đang áp dụng tiêu chuẩn kép trong mối quan hệ của bạn.
4. Ảnh hưởng của tiêu chuẩn kép tại nơi làm việc
Tiêu chuẩn kép đề cập đến tình huống trong đó hai bộ nguyên tắc, quy tắc hoặc kỳ vọng khác nhau được áp dụng cho hai nhóm người khác nhau, mặc dù họ đang thực hiện cùng một công việc hoặc tương tự nhau. Các yếu tố có thể quy cho điều này bao gồm giới tính, chủng tộc, dân tộc, tuổi tác hoặc các đặc điểm cá nhân khác. Trong phạm vi này, mọi người đang bị áp đặt theo các tiêu chuẩn khác nhau dựa trên danh tính của họ thay vì hiệu suất công việc của họ, điều này có thể dẫn đến sự bất công và phân biệt đối xử tại nơi làm việc.
Một số ví dụ phổ biến về tiêu chuẩn kép được thấy hàng ngày ở nơi làm việc bao gồm:
- Đàn ông có thể được khen ngợi vì sự quyết đoán và tự tin trong khi phụ nữ lại bị chỉ trích vì hành vi tương tự và bị gắn mác là “hách dịch” hoặc “hung hăng”.
- Nhân viên lớn tuổi có thể bị coi là kém năng lực hơn và có ít cơ hội thăng tiến hơn so với các đồng nghiệp trẻ hơn, ngay cả khi có kinh nghiệm tương đương hoặc nhiều hơn.
- Phụ nữ phải ăn mặc chuyên nghiệp và trang điểm, trong khi đàn ông có thể ăn mặc giản dị hơn và không bị đánh giá nhiều về ngoại hình.
- Những nhân viên là cha mẹ hoặc người chăm sóc được cho là ít tận tâm với công việc hơn, trong khi những người không phải là cha mẹ hoặc người chăm sóc được coi là tận tâm và đáng tin cậy hơn tại nơi làm việc là gì?
5. Cách loại bỏ tiêu chuẩn kép tại nơi làm việc
Vậy làm thế nào để loại bỏ được tiêu chuẩn kép tại nơi làm việc? Dưới đây là những chia sẻ của Masterskills về vấn đề này, cụ thể:
5.1 Vai trò của người lãnh đạo (employer)
Để loại bỏ tiêu chuẩn kép trong môi trường làm việc của doanh nghiệp, lãnh đạo có thể thực hiện các bước và triển khai các quy trình để tạo ra một nơi làm việc công bằng và hòa nhập, nơi tất cả nhân viên đều được áp dụng các tiêu chuẩn giống nhau, có cơ hội bình đẳng cũng như có thể thành công và thăng tiến trong sự nghiệp:
- Tạo số liệu hiệu suất rõ ràng: Thiết lập các tiêu chí rõ ràng và khách quan để đánh giá hiệu suất của nhân viên. Đảm bảo tất cả nhân viên được đánh giá theo cùng tiêu chuẩn.
- Thực hiện các chính sách, thủ tục thúc đẩy sự công bằng và bình đẳng: Thiết lập các chính sách, thủ tục thúc đẩy sự công bằng và bình đẳng tại nơi làm việc, chẳng hạn như trả lương công bằng, tạo cơ hội bình đẳng trong quá trình thăng tiến, đưa ra các chính sách chống phân biệt đối xử.
- Khuyến khích văn hóa lên tiếng: Khuyến khích nhân viên lên tiếng nếu họ gặp phải hoặc chứng kiến các tiêu chuẩn kép ở nơi làm việc. Cung cấp cơ chế báo cáo an toàn và bí mật để đảm bảo rằng mọi mối quan ngại đều được giải quyết kịp thời và phù hợp.
- Yêu cầu cấp quản lý chịu trách nhiệm: Yêu cầu tất cả các quản lý chịu trách nhiệm về việc thúc đẩy một nơi làm việc công bằng và hòa nhập. Kết hợp các số liệu liên quan đến sự đa dạng và đưa vào đánh giá hiệu suất của người quản lý.
- Áp dụng hình thức khen thưởng: Khen thưởng những nhân viên có thái độ làm việc tốt, xuất sắc để làm động lực giúp nhân viên cảm thấy được giá trị của bản thân khi làm việc. Khuyến khích các sáng kiến của nhân viên nhằm thúc đẩy sự đa dạng và hòa nhập tại nơi làm việc.
5.2 Vai trò của nhân viên (employee)
Giống như các nhà lãnh đạo, nhân viên cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra sự bình đẳng tại nơi làm việc của họ. Dưới đây là một số cách nhân viên có thể đóng góp:
- Tiếp tục giáo dục về sự đa dạng và hòa nhập: Nhân viên có thể chủ động tự giáo dục bản thân về sự đa dạng và hòa nhập, cách nhận biết nó cũng như giải quyết sự thiên vị và phân biệt đối xử tại nơi làm việc
- Lên tiếng khi thấy tiêu chuẩn kép xuất hiện trong doanh nghiệp: Nhân viên có thể lên tiếng nếu họ chứng kiến tiêu chuẩn kép hoặc sự phân biệt đối xử tại nơi làm việc. Bạn có thể trình bày bất kỳ mối quan ngại nào với người quản lý, bộ phận nhân sự hoặc sử dụng các phương pháp khác như kênh báo cáo ẩn danh.
- Hỗ trợ các sáng kiến về sự đa dạng và hòa nhập: Nhân viên có thể hỗ trợ các sáng kiến về sự đa dạng và hòa nhập tại nơi làm việc, chẳng hạn như các nhóm nguồn lực dành cho nhân viên hoặc các chương trình cố vấn cho các nhóm ít được đại diện.
- Giúp thúc đẩy một môi trường làm việc hòa nhập: Nhân viên có thể thúc đẩy một môi trường làm việc hòa nhập bằng cách tôn trọng và đánh giá cao sự khác biệt của đồng nghiệp. Nhân viên nên lên tiếng chống lại hành vi phân biệt đối xử để giúp thúc đẩy văn hóa công bằng và tôn trọng.
Lời kết
Với những chia sẻ về “tiêu chuẩn kép là gì?” trong bài viết trên, Masterskills mong rằng bạn sẽ hiểu rõ hơn về vấn đề này, từ đó biết cách phòng tránh và loại trừ tiêu chuẩn kép trong môi trường làm việc của doanh nghiệp mình.
